Yükleniyor
Hipotoni, doğumda veya bebeklik döneminde tespit edilebilen, kastaki gerginlik veya gerilmeye karşı direnci sağlayan kas tonusundaki düşüklüğü ifade eden tıbbi terimdir. Hipotoni durumu gevşek bebek adı ile de anılır. Kas zayıflığının bir belirtisi olarak ortaya çıkan hipotoni yani gevşek kas sendromu, tedavi edildiği durumda semptomlarında iyileşme görülür. Yetişkinlerde az görülen bu durum bebeklerde sıklıkla görülür.
Tıbbi olarak gevşek vücut sendromu ya da düşük kas tonusu olarak adlandırılan hipotoni, vücudun yer çekimine karşı direnç göstermeden yeteri kadar kasılmaması durumudur. Hipotoni olan bebeklerin vücudunda eklemler hareket etse de direnç göstermezler.
Kas tonusu, kasların dinlenme halindeyken hareket etmeye karşı göstermiş olduğu gerginlik miktarının ifade eder. Hipotoniye sahip olan kişiler kaslarını sıkıştırmak için direnç gösterdiği durumunda yumuşak bir his vermeye devam eder. Bunun yanında kas tonusu, duruşu korumaya, reflekslerini oluşmasına ve vücuttaki organların işlevlerinin düzenlenmesine yardımcı olur.
Bebeklerde hipotoni olduğu durumda dik oturmakta, başını dik tutmada ve dizleri bükmede zorluk çekebilir.
Hipotoni belirtisi, bebeklerde artan esneklik şeklinde ortaya çıkarak çiğneme, yutma gibi eylemlerde zorluk çekme olarak ortaya çıkar. Çocukların vücutlarında bez bebek benzeri gibi belirtiler görülür. Bunun yanında bebeklerde kurbağa pozisyonunda uyumak da hipotoni belirtileri arasındadır. Doktorlar tarafından ilk altı ay tamamlanmadan erken bebeklik döneminde teşhis edilebilir. Yer çekimine karşı hareketlerin azalması ile kendini gösteren hipotoni belirtileri şunlardır:
Bunun yanında hipotoni tanısı olan çocuklarda motor becerilerini etkileyen gelişimsel gecikmeler yaşanabilir:
Hipotoni genellikle başka sağlık durumlarının belirtisi olarak ortaya çıkar ve hipotoni tedavileri de altta yatan nedenlere bağlı yapılır. Bu sağlık problemleri doğum esnasında oluşabilir ya da genetik olarak görülebilir. Hipotoni aşağıdaki hastalıkların bir belirtisi olarak açıklanabilir:
Hipotoniye neden olabilecek diğer durumlar şunlardır:
Kas tonusunun zayıflamasıyla ortaya çıkan hipotoni, serebellum yani beyinciğin hasar görmesi nedeniyle oluşabilir. Oluştuğu durumda vücut yer çekimine ve direnç hareketlerine karşı yeterince kasılma göstermez. Hipotoni nedenleri şöyle sıralanabilir:
Hipotoni, doğuştan gelir ve bebek altı aylık olmadan önceki erken bebeklik döneminde teşhis edebilir. Hipotoni yetişkinleri de etkileyeilir. Uzman doktor, bebeklerde kasların durumunu fiziksel muayenenin ardından gözlemleyebilir. Bebeğin fiziksel olarak dengesine, koordinasyonuna, motor becerilerine, duyusal hareketlerine ve reflekslerine bakarak hipotoniyi teşhis edebilir. Uzman doktor ayrıca ailenin tıbbi ve genetik geçmişini inceler.
Uzman doktor hipotoniden şüphelendiği durumda, hipotoniye neden olan altta yatan durumu bir semptom olarak teşhis etmek için testler talep edebilir. Bunlar şöyle sıralanır:
Manyetik rezonans görüntüleme (MR) :Vücutta bulunan organ ve yapıları detaylı görüntüleri ile inceler. Bu test yöntemi omurilik ve sinirlerde herhangi bir ilişkili anormalliği elemek için yapılır.
BT taraması (Bilgisayarlı tomografi taraması) : Vücudun yatay ve dikey kesitlerde görüntüleri alınır. Tanısal görüntüleme prosedürü olan BT taraması, kemik, kas, yağ ve organlar dahil vücutta bulunan herhangi bir bölümü ayrıntılı görüntüler.
EMG ( Elektromiyografi ) : EMG testi ile kas ve sinir yapısında meydana gelen hastalıkların teşhisi yapılır. Kasların ve sinir yapısının işlevselliği, EMG testi yoluyla belirlenir.
EEG (Elektroensefalografi) Testi: EEG testi, beyinde yer alan elektriksel aktiviteyi kaydederek nörolojik hastalıkların teşhisinde önemli bir role sahiptir. Beyin dalgalarının detaylı incelenmesinde ve hastalıkların erken teşhisinde veriler sağlar.
Lomber Ponksiyon (Omurilik sıvsı alma): Lomber ponksiyon beyni, sinirleri ve omuriliği etkileyen hastalıkların teşhis edilmesi için yapılır.
Karyotip :Kromozom sayısı ve yapısını incelemek için yapılan kan testidir. Kromozom analizi ile genetik hastalıklar teşhis edilebilir.
Kas biyopsisi: Kas dokusundan alınan örnekler mikroskop ile incelenir ve kas dokusuna etki eden hastalıkların teşhisi yapılabilir.
Hipotoniye sebep olan durumu ortaya çıkardıktan sonra uzman doktor nedenine bağlı olarak tedavi yöntemlerine başlayabilir. Doktor tarafından aşağıdaki durumlar incelenir:
Hipotoni rahatsızlığı tanısından sonra uygulanabilecek tedavi yöntemleri şöyledir:
Ayrıca iyi huyu hipotoni bulgusuna rastlanırsa özel bir tedavi süreci genellikle uygulanmayabilirken, bu durumu yaşayan kişilerde hipotoni ile bağlantılı sıkça karşılaşılabilen eklem çıkıkları gibi durumlar gözlemlenebilir. Bu durumlarda düzenli kontroller yapılmalı ve tedavi uygulanmalıdır.
Hipotoni genellikle genetik olabilen, altta yatan bir hastalığın belirtisidir. Bu nedenle önlemek mümkün değildir. Hamilelik planlandığında, genetik rahatsızlık riski varsa veya bilinmiyorsa genetik testler yaptırılabilir. Hamilelikte yapılması gereken önlemler ise:
Kas zayıflığı ve hipotoni aynı durum olarak tanımlanamaz. Kas zayıflığında, kasların güçsüzlüğü ön plandadır. Hipotoni ile kas zayıflığına bağlı olarak gelişen kas tonusunun azalması durumudur.
Hipotoni zayıf kas tonusu olarak tanımlanırken, hipertoni ise çok fazla kas tonusuna sahip olma durumudur. Bebeklerde hipertoni durumunda kasları sert olur fakat kolları ve bacakları hareket ettirmekte güçlük çekerler.
Hipotoni tanısı konulan bebeği kaldırırken ekstra dikkatli olmak önemlidir. Çünkü bebeklerde bu durum daha hassastır. Bebeklerin zamanla kas tonusunun iyileşmesi için uzman doktor tarafından önerilen bakım sürecine uyulması gerekir.
Hem bebeklerde hem de yetişkinlerde hipotoni görülebilir. Bebeklerde hipotoni yaşandığı durumda tedavi edilse de semptomlar ilerleyen zamanlarda da görülebilir. Yetişkinlerde hipotoni, Parkinson, travma, beyin tümörü gibi durumlardan kaynaklandığında tedavisi buna yönelik yapılarak iyileşmesi beklenir.
Hipotoni, günlük yaşamda etkileyebilecek durumlar olması nedeniyle engel olarak kabul edilir. Semptom olarak bir engel değil, altta yatan bir neden olarak engellilik olabilir. Hipotoni sahibi kişi, zihinsel olarak etkilenmez.
Doğumda mevcuttur ancak doktorlar tarafından teşhisi erken bebeklik dönemi olan altı aylık olmadan önceki dönemde yapılabilir. Yetişkinleri de etkileyebilir.
Hipotoni, altta yatan tanılara göre değişim gösterir. Tedaviyle düzelebilen, ömür boyu süren bir rahatsızlıktır. Hipotoni teşhisi koyulan bebekler genellikle yaş ilerledikçe kas konusunda güçlenebilir ya da altta yatan tanının durumuna göre genetik faktörler varsa semptomlar ilerleyebilir ve kötüleşebilir. Teşhis ve tedavi süreci için doktorlarla devamlı kontroller önemlidir.
Doğumdan sonra bebekte kas dokusunda azalma veya normalden daha zayıf olması, dik durma, nesneleri kavrayamama gibi belirli motor becerilerini gerçekleştiremediği gözlemlendiğinde derhal doktor ile iletişime geçilmelidir.
Güncelleme Tarihi : 27 Ağustos 2025
Yayınlanma Tarihi: 15 Aralık 2023
*Bu içeriğin geliştirilmesine Memorial Tıbbi Yayın Kurulu katkı sağlamıştır. Sitede yer alan tüm içerikler yalnızca genel bilgilendirme amacı taşımaktadır. Şikayetinizle ilgili değerlendirme, tanı ve tedavi için mutlaka bir doktora başvurunuz."
Detaylı bilgi için iletişime geçin.
