Kırım Kongo Kanamalı Ateşi Nedir? KKKA Belirtileri Nelerdir?

Kırım Kongo Kanamalı Ateşi Nedir?

Kırım Kongo Kanamalı Ateşi, kene ısırması sonucu nairovirüs adı verilen virüsün vücuda girmesiyle ortaya çıkan ve yüksek ateş belirtisiyle kendisini gösteren ve ölümcül olabilen bir enfeksiyon hastalığıdır. Yüksek ateşle birlikte cildin içinde ve vücudun bazı bölgelerinde kanama tipik belirtileridir.

Kırım Kongo Kanamalı Ateşi hastalığı 1944 yılında Kırım'da tanımlandığı için kırım kanamalı ateşi adını almıştır.

Kene ısırmasının ardından genellikle ani ve hızlı belirtilerle ortaya çıkan hastalık ilk olarak yüksek ateşle ortaya çıkar. Yüksek ateşle birlikte baş ağrısı, vücut ağrısı, kusma ve ciltte meydana gelen kanamalar da Kırım Kongo Kanamalı Ateşi’nin yaygın belirtileridir.

Ölüm oranı yüksek bir hastalık olan Kırım Kongo Kanamalı Ateşi, belirtiler ortaya çıktıktan sonra teşhis edilmeli ve vakit kaybetmeden tedavi sürecine geçilmelidir.

Kırım Kongo Kanamalı Ateşi Neden Olur?

Kene ısırması, Kırım Kongo Kanamalı Ateşi’nin en temel nedenidir. Kene ısırması sonucu nairovirüs adı verilen virüs vücuda girer ve enfeksiyon meydana getirir. Bu enfeksiyon sonucunda yüksek ateş, baş ağrısı, vücut ağrısı ve kusma gibi belirtiler ortaya çıkar.

Kırım Kongo Kanamalı Ateşi Belirtileri Nelerdir?

Kene ısırması sonucunda Kırım Kongo Kanamalı Ateşi’ne yakalanıldığının en somut göstergesi yüksek ateştir. Yüksek ateşle birlikte ortaya çıkabilecek diğer belirtiler baş ağrısı, baş dönmesi, vücut ağrısı, kusma ve ciltteki kanamalardır.

Kırım Kongo Kanamalı Ateşi’nde görülebilecek belirtiler şu şekildedir:

• Yüksek ateş
• Ani bir baş ağrısı
• Baş dönmesi
• Eklem ağrıları
• Karın ağrısı
• Kusma
• Ciltteki kanamalar
• Gözlerde kızarıklık
• Işığa karşı duyarlılık (fotofobi)
• Boğaz ağrısı

Bunlarla birlikte Kırım Kongo Kanamalı Ateşi’nin bazı vakalarında sarılık da görülebilir. Bunun yanı sıra şiddetli KKKA vakalarında duygudurum değişiklikleri, duyusal algı değişiklikleri ve kafa karışıklığı fark edilmesi de söz konusu olabilir. Virüs tarafından enfekte olduktan 2 ila 4 gün sonra kişi kendini uykulu veya depresif de hissedebilir.

Diğer yandan Kırım Kongo Kanamalı Ateşi, karaciğer büyümesine (hepatomegali) bağlı olarak mide ağrısını sağ üst bölgeye doğru hareket ettirebilir.

Kırım Kongo Kanamalı Ateşi Nasıl Bulaşır?

Kırım Kongo Kanamalı Ateşi hastalığı kene ısırması sonucunda insanlara bulaşır. Kene ısırmasıyla birlikte nairovirüs tarafından enfekte olan kişilerde yüksek ateş görülür. Bununla birlikte hastalıklı hayvanların kesilmesi veya hayvanların dokularına temas edilmesi de hastalığa yol açabilir.

Kırım Kongo Kanamalı Ateşi Nasıl Teşhis Edilir?

Kırım Kongo Kanamalı Ateşi hastalığı genellikle laboratuvar testleriyle teşhis edilir. Bu doğrultuda faydalanılabilecek testler antijen tespiti, ELISA testi, ters transkriptaz polimeraz zincir reaksiyonu (RT-PCR) tahlili ve hücre kültürüyle virüs izolasyonu yöntemleri uygulanır.

Kırım Kongo Kanamalı Ateşi İnsandan İnsana Bulaşır mı?

Kırım kongo kanamalı ateşi, enfekte kişilerin kanı, vücut sıvıları, salgıları veya organlarıyla doğrudan temas edilmesi durumunda insandan insana bulaşabilen viral bir hastalıktır. Toplum içinde solunum yolu veya havadan damlacıkla kolayca yayılmasa da, özellikle kkka hastalığı teşhisi konmuş hastaların bakımını üstlenen kişilerin veya sağlık personelinin koruyucu ekipman kullanmaması bulaş riskini en üst seviyeye çıkarır.

Hastalığın klinik seyri içinde yer alan kırım kongo kanamalı ateşi evreleri göz önüne alındığında, yoğun kanamaların görüldüğü dönemde hastaların virüs yükü oldukça yüksektir. Bu nedenle kanama, kusma veya diyaliz ve entübasyon gibi tıbbi müdahaleler sırasında hastayla temasta bulunan kişilerin virüsle enfekte olma ihtimali artar.

Kırım Kongo Kanamalı Ateşi ile Diğer Kene Kaynaklı Hastalıklar Arasındaki Farklar Nelerdir?

Kırım kongo kanamalı ateşi, Lyme hastalığı veya Kene Kaynaklı Ansefalit gibi diğer kene kaynaklı enfeksiyonlardan; etkeninin Nairovirüs olması, aniden başlayan yüksek ateşle seyretmesi ve damar yapısını bozarak ağır iç-dış kanamalara yol açmasıyla ayrılır. Bakteriyel bir enfeksiyon olan Lyme hastalığında boğa gözü"şeklinde halkalı cilt kızarıklıkları ve kronik eklem tutulumları öne çıkarken, kkka hastalığı doğrudan pıhtılaşma sistemini hedef alarak tabloyu hızla ağırlaştırır.

Temel farklar şu şekildedir;

• Kanama ve Pıhtılaşma Bozukluğu: Diğer kene kaynaklı rahatsızlıklarda nadir görülürken, kkka belirtileri arasında cilt altı morarmaları, burun, diş eti ve sindirim sistemi kanamaları belirgindir.
   
• Hastalığın İlerleme Hızı: Lyme haftalar veya aylar içinde kronikleşip gelişebilirken, kırım kongo kanamalı ateşi evreleri günler içinde inkübasyon, prodromal ateş ve hızla organ yetmezliğine varabilen kanamalı evre şeklinde çok daha agresif ilerler.
   
• Etken Türü ve Tedavi Yaklaşımı: Lyme bakteriyel kökenli olduğu için antibiyotiklerle tedavi edilebilir; kırım kongo kanamalı ateşi ise viral bir enfeksiyondur, bu nedenle antibiyotiklere yanıt vermez ve tedavi esas olarak destekleyici tıbbi bakıma dayanır.

Kırım Kongo Kanamalı Ateşi Tedavisi Nasıl Yapılır?

Kırım Kongo Kanamalı Ateşi hastalığının tedavisi, kene ısırması sonrasında belirtiler ortaya çıktığında vakit kaybetmeden yapılmalıdır. Hastalığın tedavisince öncelikli olarak antiviral ilaçlar tercih edilir.

Bununla birlikte yüksek ateşin kontrol edilmesi, kişinin sıvı dengesinin ayarlanması, elektrolit anormalliklerinin düzeltilmesi, oksijenasyon ve hemodinamik desteğin yanında ikincil enfeksiyonlara yönelik tedaviler de Kırım Kongo Kanamalı Ateşi’nin tedavisine yöneliktir.

Kontrol altında tutulan hastalarda iyileşme süreci 10. günden sonra başlar ancak bu süreç bazı vakalarda dört haftaya kadar uzayabilir. Kene ısırmasından emin olur olmaz, kene tedavisi yapan hastanelere vakit kaybetmeden ulaşmak, tedavi sürecinin daha hızlı ve başarılı olmasını sağlar.

Kırım Kongo Kanamalı Ateşi için Hangi Bölüme ve Doktora Gidilir?

Kırım kongo kanamalı ateşi şüphesi veya kene yapışması durumunda hastanelerin Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji bölümüne ya da zaman kaybetmeden en yakın Acil Servis birimine başvurulmalıdır. Kene tutunması vakalarında ilk müdahale acil hekimleri tarafından kenenin ezilmeden doğru yöntemle çıkarılmasıyla başlatılır; ardından hasta kkka hastalığı uzmanı olan Enfeksiyon Hastalıkları doktoru tarafından takibe alınır. Uzman hekim, kan parametrelerini özellikle trombosit ve lökosit düzeylerini izleyerek kırım kongo kanamalı ateşi evreleri boyunca gelişebilecek organ tutulumlarını kontrol altında tutar ve gerekli durumlarda hastayı izole servise veya yoğun bakıma yönlendirir.

Kırım Kongo Kanamalı Ateşi ile İlgili Sıkça Sorulan Sorular

Kırım Kongo Kanamalı Ateşi hastalığı ne demek?

Kırım Kongo Kanamalı Ateşi, kene ısırması sonucunda meydana gelen ateşli bir enfeksiyon hastalığıdır.

Kırım Kongo Kanamalı Ateşi öldürür mü?

Kene ısırmasıyla meydana gelen Kırım Kongo Kanamalı Ateşi hastalığı aynı zamanda öldürücü bir hastalıktır ve ortaya çıktıktan sonra tedavi edilmelidir.

Kırım Kongo Kanamalı Ateşi risk grupları nelerdir?

Kırım Kongo Kanamalı Ateşi’nin başlıca risk grupları kırsal kesimde yaşayanlar, meslek grubu olarak veterinerler, kasaplar, çiftçiler ve sağlık çalışanlarıdır.

Kırım Kongo Kanamalı Ateşi nasıl önlenir?

Öncelikle kene olmak üzere enfeksiyon belirtisi olan hayvanlardan uzak durulmalı, kenelerin yaşayabileceği ortamlarda çıplak ayakla dolaşılmamalı, ormanda çalışan işçiler lastik çizme giymeli ve hastalık konusunda şüpheli kişilerle temastan kaçınılmalıdır.

Kene nasıl çıkarılır?

Öncelikle bilinmelidir ki kene çıkarma işlemi elle yapılmamalıdır. Bu konuda cımbız veya pense kene çıkarma sırasında işe yarar ekipmanlardandır. Tam yapışmamış keneler yukarı doğru cımbız veya pense yardımıyla rahatça çıkarılabilirken deriye yapışmış kenelerin çıkmadığı durumlarda sağlık kuruluşuna başvurmanız gerekebilir.

Kırım Kongo Kanamalı Ateşi belirtileri kaç gün sonra ortaya çıkar?

Kırım kongo kanamalı ateşi kuluçka süresi virüsün vücuda giriş yoluna bağlı olarak değişmekte olup; kene ısırması sonrası genellikle 1-3 gün (en fazla 9 gün), enfekte kan ve doku temasından sonra ise 5-6 gün (en fazla 13 gün) içinde ortaya çıkar. Kuluçka döneminin bitimiyle birlikte ani yükselen ateş, şiddetli baş ağrısı, kas ve eklem ağrıları gibi ilk kkka belirtileri gözlemlenir. İlk günlerde beliren bu bulguları, vakaların bir kısmında pıhtılaşma bozukluklarının eşlik ettiği kanamalı tablo izler.

Kene ısırınca mutlaka Kırım Kongo Kanamalı Ateşi olur mu?

Kene ısırması durumunda her kene virüs taşımadığı için kişinin mutlaka kırım kongo kanamalı ateşi hastalığına yakalanması gerekmez; riskin oluşabilmesi için kenenin Hyalomma türüne ait olması ve bünyesinde aktif Nairovirüs barındırması gerekir. Bölgedeki tüm keneler virüs taşımadığı gibi, enfekte bir kene yapışsa dahi kenenin gövdesi sıkılmadan ve cımbız yardımıyla derhal çıkarılması virüsün vücuda aktarılma ihtimalini önemli ölçüde düşürür. Bununla birlikte, kene temasını izleyen 14 gün boyunca kişide kkka belirtileri gelişip gelişmediği yakından gözlenmelidir.

Kırım Kongo Kanamalı Ateşi kan tahlilinde çıkar mı?

Kırım kongo kanamalı ateşi, hastalığın erken döneminde yapılan RT-PCR (Polimeraz Zincir Reaksiyonu) kan testiyle ve rutin tam kan sayımındaki tipik değişimlerin incelenmesi sayesinde kan tahlilinde net şekilde tespit edilir. Hastalığın ilk günlerinden itibaren yapılan kan analizlerinde trombosit ve lökosit sayılarında ani düşüş ile AST, ALT, CK ve LDH organ-kas enzimlerinde belirgin yükselmeler izlenir; ilerleyen süreçte ise ELISA testiyle antikora bakılarak kkka hastalığı tanısı kesinleştirilir.

Kene ısırığından sonra ne zaman doktora gidilmelidir?

Kene ısırığından sonra kenenin vücuda tutunduğu fark edildiği an zaman kaybetmeden en yakın sağlık kuruluşuna gidilmelidir. Kene başarılı bir şekilde çıkarılmış olsa dahi, takip eden 10 ila 14 günlük kuluçka süresi boyunca vücutta ateş, halsizlik, şiddetli kas ağrısı, bulantı veya kırgınlık gibi ilk kkka belirtileri görüldüğü an derhal bir doktora başvurulmalıdır. Kırım kongo kanamalı ateşi evreleri hızlı seyredebildiğinden, erken dönemde yapılacak tıbbi değerlendirme ve kan takibi kritik öneme sahiptir.

Kırım Kongo Kanamalı Ateşi için aşı var mı?

Kırım kongo kanamalı ateşi için dünya genelinde tüm popülasyonda yaygın kullanımda olan ve tam koruyuculuk sağlayan uluslararası onaylı ruhsatlı bir aşı bulunmamaktadır. Türkiye dâhil bazı ülkelerde inaktive aşı ve biyoteknolojik aşı geliştirme çalışmaları devam etmekte olup, sınırlı kullanımda olan deneysel aşıların koruyuculuk süreleri kısıtlıdır. Bu nedenle günümüzde kkka hastalığı için en etkili korunma yöntemi; riskli açık alanlarda kapalı ve açık renkli kıyafetler tercih etmek, kene kovucu ürünler kullanmak ve kene temasını önleyici kişisel tedbirleri uygulamaktır.

*Bu içeriğin geliştirilmesine Memorial Tıbbi Yayın Kurulu katkı sağlamıştır. Sitede yer alan tüm içerikler yalnızca genel bilgilendirme amacı taşımaktadır. Şikayetinizle ilgili değerlendirme, tanı ve tedavi için mutlaka bir doktora başvurunuz."