Perikoronit Nedir? Belirtileri, Nedenleri ve Tedavisi

Perikoronit, özellikle yarı gömülü veya kısmen sürmüş alt yirmi yaş dişlerinin (üçüncü azı dişleri) çevresindeki yumuşak diş eti dokusunun enfeksiyon kaparak iltihaplanmasıdır. 17-30 yaş arasındaki kişilerde daha sık görüldüğü bilinir. Hastalığa bağlı olarak kişilerde bölgesel ağrı, diş eti şişliği, ağız kokusu ve ağızda kötü tat oluşumu gibi belirtiler ortaya çıkar. Tedavi edilmemesi halinde enfeksiyon riski oluşabilir. Tedavi için ise yirmilik dişlerin çekilmesi ve antibiyotik tedavisi önerilebilir.

Perikoronit Nedir?

Perikoronit, diş etini tam olarak aşamayan yirmilik dişlerin üzerindeki operkulum adlı gevşek diş eti kapakçığının altına bakteri plağı ve yemek artıklarının girmesiyle oluşan enfeksiyondur. Diş eti ile diş arasındaki kısımda mikroorganizmalar çoğalmaya başlar ve besin artıkları da bu bölgede birikir. Tedavi edilmediği takdirde ise bölgede enfeksiyon oluşur ve enfeksiyon zamanla ağız içerisinde yayılım gösterir.

Perikoronit Belirtileri Nelerdir?

Perikoronit belirtileri arasında diş etinde şişlik ve kızarıklık yer alır. İlk dönemlerde hafif belirtiler gözlemlense de ilerleyen süreçlerde özellikle 20'lik diş çevresinde ağrı hissi meydana gelir. Çiğneme ve yutkunma esnasında ağrı hissi artış göstererek ağız açmada güçlük gibi belirtiler de ortaya çıkar.

Perikoronit belirtileri şunlardır;

• Diş eti şişliği ve kızarıklık
• 20'lik diş çevresinde ağrı
• Ağız açmada güçlük
• Çiğneme ve yutkunma sırasında ağrı
• Ağız kokusu ve kötü tat
• Yüzde şişlik ve lenf bezlerinde hassasiyet
• Ateş ve iltihaplı akıntı

Diş eti şişliği ve kızarıklık

Yarı gömülü dişin üzerini örten mukoza yapısında iltihaplanma meydana gelir ve bu durumda bölgede ödem oluşumuna bağlı olarak şişlik oluşur. İlerleyen sürçte ise kızarıklık meydana gelerek bölge hassaslaşır.

20'lik diş çevresinde ağrı

Perikoronit oluşumu genellikle 20'lik dişlere bağlı olarak ortaya çıkan bir diş ve diş eti hastalığı olarak bilindiği için 20'liklerin çevresinde ağrı hissi meydana gelir. Dişin çıkmaya çalışması ama çıkamaması, çevredeki diğer dokulara baskı yaparak sinir uçlarını uyarır. Bu uyarım da 20'lik diş ve çevresinde ağrı hissinin en temel nedenidir.

Ağız açmada güçlük

Çene kaslarının enfeksiyondan ve iltihaplanmadan etkilenmesine bağlı olarak ortaya çıkan bir belirtidir. Bölgedeki kaslar spazm geçirir ve ağız tam olarak açılamaz. Bu durum, kişinin konuşma fonksiyonlarını olumsuz etkiler.

Çiğneme ve yutkunma sırasında ağrı

Çiğneme ve yutkunma esnasında ağrı yaşanması, çene hareketinin kısıtlanması nedeniyle oluşur. İltihaplanan diş eti dokusuna baskı uygulanması da boğaz kaslarını etkileyerek ağrıya yol açar. Bu durum, enfeksiyonun çevredeki diğer dokulara da yayılmaya başladığını gösterir.

Ağız kokusu ve kötü tat

Diş eti kapakçığının altında biriken bakterilerin, ölü dokuların, yemek artıklarının ve iltihaplanmanın ağız boşluğuna doğru sızıntı yapması halinde ağızda kötü bir tat ve koku oluşumu başlar. Özellikle ağız kokusu, kişinin günlük yaşantısını zorlaştıracak derecede ortaya çıkabilir.

Yüzde şişlik ve lenf bezlerinde hassasiyet

Bağışıklık sistemi, bölgede oluşan iltihaplanmaya karşı tepki gösterir ve lenf düğümleri devreye girer. Enfeksiyonun şiddetlendiği vakalarda lenf bezlerinde hassasiyet oluşur. Aynı zamanda yüz bölgesinde de ödem meydana gelir.

Ateş ve iltihaplı akıntı

Enfeksiyonun diğer bölgelere doğru yayılım göstermesi ile bağışıklık sistemi yanıt vererek vücut ısısını yükseltmeye başlar. Bağışıklık sistemi, akyuvarları iltihaplı bölgeye iletir ve burada mikroorganizmaların uzaklaştırılması hedeflenir. Bu nedenle enfeksiyona bağlı olarak yüksek ateş ve iltihaplı akıntı görülür.

Perikoronit Neden Olur?

Perikoronit; yarı gömülü diş, yetersiz ağız hijyeni, diş eti dokusunda travma ve diş etinin altında bakteri birikimi nedeniyle olur. Anatomik yapıya bağlı olarak da bu durumun oluşması mümkündür.

• Yarı gömülü olan yirmilik dişler
• Diş etinde bakteri ve besin artığı birikimi
• Yetersiz ağız ve diş hijyeni
• Diş eti dokusunda baskı/travma

Yarı gömülü 20'lik dişler

Yarı gömülü olan yirmilik dişler, çene kemiğinde yerleşemez ve diş etinin altında kalır. Üst kısmı mukoza ile örtülüdür. Dişin tam olarak yüzeye çıkamaması, diş ile diş eti arasındaki bölgede bakterilerin çoğalmasına neden olarak perikoronit oluşumunu tetikler. Bu durum, diş eti yirmilik diş iltihabı oluşumu olarak da tanımlanabilir.

Diş eti altında bakteri ve besin artığı birikmesi

Diş etinde kapakçık olarak tanımlanan operkulum yapısı yer alır. Dişin yarı gömülü kalması halinde tüketilen besinler, bu kapakçığın altında birikmeye başlar ve böylelikle bakteriler için elverişli bir ortam oluşur. Diş tam olarak çıkamadığı için bölgenin temizlenmesi de oldukça zordur.

Yetersiz ağız ve diş hijyeni

Ağız ve diş hijyeninin yetersiz olması, diş eti kapakçığı altında bakteri ve yemek artığı birikmesine neden olur. Aynı zamanda diğer diş eti hastalıkları da yetersiz hijyene bağlı olarak oluşum gösterir. Özellikle arka bölgede kalan dişlerin temizlenmesi zor olabilir. Bu nedenle arayüz fırçaları, diş ipi ve ağız gargarası kullanımı önerilir.

Diş eti dokusu üzerindeki baskı ve travma

Çene kapanırken gömülü dişin üzerine diğer çene kısmında yer alan dişler baskı yapar ve dokuda ezilme yaşanarak travma oluşur. Diş eti dokusunda travma oluşması ya da baskı yaşanması, ödem ve tahriş oluşumuna sebebiyet verir. 

Perikoronit Türleri Nelerdir?

Perikoronit türleri, akut ve kronik olmak üzere iki farklı kategoride değerlendirilir. Enfeksiyonun gelişimi, yayılım hızı, klinik seyri ve diğer özellikleri bu kategorilerin ayrıştırılmasını sağlar. Akut ve kronik perikoronit türleri şöyle tanımlanabilir:

Akut perikoronit

Akut perikoronit genellikle aniden başlar ve şiddetli ağrılara neden olur. Akut olarak ortaya çıkan bu enfeksiyona bağlı olarak yüz bölgesinde şişlik meydana gelir. Bölgede oluşan iltihap, hızlı bir şekilde çevre dokulara yayılım gösterebilir ve bu duruma bağlı olarak yüksek ateş, yutkunma zorluğu, çene hareketlerinde zorluk vb. belirtiler ortaya çıkar. Akut perikoronit belirtileri söz konusu ise iltihap yayılımının önlenebilmesi için acil müdahale önerilir. 

Kronik perikoronit

Kronik perikoronit daha hafif ağrılara neden olur ve yavaş bir şekilde ilerler. Bu süreçte hastalarda genellikle hafif bir sızı hissi oluşur. Fakat tedavi edilmediği takdirde belirtiler şiddetlenmeye başlar ve ilerleyen dönemlerde diş eti çekilmesi gibi farklı diş ve diş eti hastalıklarına neden olabilir. Tedavi edilmemesi halinde akut perikoronite dönüşme ihtimali söz konusudur.

Perikoronit Kimlerde Daha Sık Görülür?

Perikoronit oluşumu özellikle 17-30 yaş arasındaki kişilerde daha sık ortaya çıkar. Yirmi yaş dişleri bu dönemlerde çıkmaya başlar ve çıkamadığı taktirde iltihaplanmaya yol açar. Çenenin anatomik yapısı uygun olmayan kişilerde de bu durumun görülme riski yüksektir. Kişinin çene kemiğinin gelişim süreci tamamlanmış olsa da arkadaki dişlerin yerleşimi için yeterli kavis oluşmamış olabilir. Aynı zamanda hormonal dalgalanmalar da bu durumun tetiklenmesine neden olabilir. 

Perikoronit Tanısı Nasıl Konulur?

Perikoronit tanısı konulabilmesi için öncelikli olarak diş hekimlerinin hastayı muayene etmesi gereklidir. Kesin tanı için ise panoramik diş röntgeni çekimi talep edilir. Böylelikle hangi bölgede problem olduğu daha kolay bir şekilde değerlendirilir. Aynı zamanda diş eti kapakçığı dokusunun incelenmesi, ödem ve kızarıklık oluşumunun olup olmadığına bakılması ve kişide ortaya çıkan diğer belirtilerin değerlendirilmesi ile de tanı süreci gerçekleşir.

Perikoronit Tedavisi Nasıl Yapılır?

Perikoronit tedavisi için antibiyotik kullanımı önerilebilir. Fakat doktor onayı ve reçetesi olmadan bilinçsiz bir şekilde antibiyotik içerikli ilaçların tüketiminden kaçınılmalıdır. Kişinin çene yapısına, belirtilerin ve enfeksiyonun şiddetine, hastalığın hangi türde ortaya çıktığına ve kişinin genel sağlık durumuna göre uygulanacak tedavi yöntemleri değişiklik gösterebilir.

Diş eti bölgesinin temizlenmesi

Diş eti bölgesinin temizlenmesi, diş hekimleri tarafından tıbbi cihazlar ile gerçekleştirilir. Temizleme işlemi evde başvurulan gargara kullanımı gibi yöntemler ile gerçekleştirilemez. Bu süreçte antiseptik solüsyonlar ve yıkama cihazları kullanılarak bölgedeki besin artıkları ile bakteriler temizlenir. Fakat bölgenin tamamının temizlenebilmesi için işlem sonrasında ağız hijyenine ekstra dikkat edilmelidir.

Antiseptik gargara ve ağız bakımı

Antiseptik gargaralar ile ağız içerisinin ve diş etlerinin temizlenmesi desteklenebilir. Reçete edilen özel solüsyonlar varsa bunların düzenli olarak kullanılması gerekir. Ağız bakımına özen göstermek, iyileşme sürecinin hızlanmasına yardımcı olur.

Ağrı kesici ve gerekli durumlarda antibiyotik tedavisi

Hastaların ağrı hissinin hafifletilebilmesi için ağrı kesici ilaçlar reçete edilir. İltihaplanmanın şiddetli seyrettiği vakalarda ise antibiyotik tedavisine başlanır. Özellikle yüksek ateş ve yüzde ödem oluşumu gibi belirtiler söz konusu ise antibiyotikli ilaçlar ile iltihabın yayılımının önlenmesi hedeflenir.

Diş eti kapakçığının alınması (operkülektomi)

Operkülektomi yani diş eti kapakçığının alınması, iltihaplanan dişin tedavi edilmesi için uygulanabilecek bir tedavi yöntemidir. Klasik cerrahi yöntemleri ile ya da lazer cerrahisi ile kesilme işlemi gerçekleştirilir. Böylelikle gömülü diş daha rahat bir şekilde çıkar.

20'lik diş çekimi

Çenenin anatomik yapısı dişin çıkmasına uygun değilse ve perikoronit sürekli olarak tekrarlıyorsa 20'lik diş çekimi önerilir. Dişin çekimi ile genellikle kesin tedavi sağlanmış olur ve kısa bir süre içerisinde hastaların şikayetleri hafifler. Fakat diş çekimi öncesinde bir süre antibiyotik kullanımı gerekli olabilir.

Perikoronit Ağrısına Ne İyi Gelir?

Perikoronit ağrısı için diş hekimlerinin reçete ettiği ilaçların düzenli olarak kullanılması gereklidir. Fakat randevu öncesinde kişinin ağrısı şiddetli ise ılık ve tuzlu su ile gargara yapılması önerilebilir.

Perikoronit ağrısı için başvurulabilecek yöntemler şunlardır; 

• Ilık tuzlu su ile ağız çalkalama: Bir bardağın içerisine yarım çay kaşığı tuz ve ılık su eklenerek karıştırılır. Daha sonrasında bu su ile gargara yapılır. Tuzlu su ödemin hafiflemesine yardımcı olur. 
   
• Ağız hijyenine dikkat etme: Ağrıyan bölge yumuşak uçlu fırçalarla ya da arayüz fırçaları ile nazikçe temizlenebilir. Bölgeye fazla baskı uygulamaktan kaçınılması gereklidir. 
   
• Tahrişi artırabilecek yiyeceklerden kaçınma: Fazla sert ve baharatlı besinlerin tüketimi, bölgenin tahriş olmasına neden olur ve ağrı hissini şiddetlendirir. Bu süreçte ılık ve yumuşak besinler tüketilebilir. 
   
• Diş hekiminin önerdiği ağrı kontrolü yöntemleri: Diş hekiminin önerdiği ve reçete ettiği ilaçların kullanılması gereklidir.

Perikoronit Tedavi Edilmezse Ne Olur?

Perikoronit tedavi edilmediği takdirde bölgedeki enfeksiyon vücudun farklı bölgelerine yayılım göstermeye başlar ve belirtiler şiddetlenir. Bu durum farklı sağlık problemlerinin ortaya çıkmasına neden olur. Oluşan sağlık problemleri ağız içi ile sınırlı kalmayabilir. 

Diş eti apsesi

Diş eti kapakçığı altında kalan iltihap, yayılarak çevre dokulara ulaşır ve ilerleyen dönemlerde diş eti ya da diş apsesi oluşumu gözlemlenir. Diş apsesi, şiddetli ağrılara yol açar ve ilerleyen vakalarda cerrahi müdahale gerekli olabilir.

Enfeksiyonun çevre dokulara yayılması

Tedavi gerçekleşmeyen durumlarda iltihap ve enfeksiyon çevre dokulara yayılım gösterir. Bu yayılım, çene kemiğine ve boyun bölgesine doğru gerçekleşir.

Tekrarlayan diş eti iltihabı

Perikoronit tedavi edilmediğinde diş eti iltihaplanmaları sürekli tekrar etmeye başlar ve hastalar günlük yaşantıyı zorlaştıracak ağrılar yaşar. Kronik diş eti hastalıkları oluşum gösterir.

Çene hareketlerinde kısıtlılık

Kas spazmı tedavi sağlanmadığı takdirde kronik hale gelebilir. Bu durum ise çene hareketlerinin kısıtlanmasına yol açar ve çiğneme ya da yutma problemlerinin artış göstermesine neden olur.

Perikoronit Nasıl Önlenir?

Perikoronit oluşumunun önlenebilmesi için öncelikli olarak ağız ve diş hijyenine dikkat edilmesi gereklidir. Düzenli olarak diş hekimi kontrollerine gidilmesi, olası diş ve diş eti hastalıklarına erken dönemde müdahale edilmesine yardımcıdır.

Perikoronit İçin Hangi Bölüme ve Doktora Gidilmeli?

Perikoronit belirtilerinin görülmesi halinde kişilerin diş hekimlerine muayene olması gereklidir. Bu süreçte hastanelerin ağız ve diş sağlığı bölümünden randevu alınması mümkündür. Fakat ileri cerrahi yöntemlerine başvurulması gerekli ise hastaların çene cerrahisi bölümüne yönlendirilmesi gerekli olabilir.

Perikoronit ile İlgili Sıkça Sorulan Sorular

Perikoronit ne demek?

Perikoronit, yarı gömülü olan 20'lik dişlerin etrafında iltihap oluşumunun meydana gelmesi olarak tanımlanan bir diş eti enfeksiyonudur. Hastalarda ağrı, ağız kokusu ve yüksek ateş gibi belirtilere neden olabilir.

Perikoronit nasıl teşhis edilir?

Perikoronit, diş hekimlerinin gerçekleştirdiği klinik muayeneler ile teşhis edilir. Bölgede ödem ya da kızarıklık olup olmadığı değerlendirilir.

Perikoronit kaç günde geçer?

Perikoronit, uygulanacak tedavi yöntemine bağlı olarak yaklaşık 4 ile 7 günlük bir süreç içerisinde iyileşme göstermeye başlar. Tam olarak iyileşme ise bir haftadan uzun sürebilir.

Perikoronit kendiliğinden geçer mi?

Perikoronit nadiren kendiliğinden iyileşme gösterebilir fakat bir süre sonra ataklar halinde tekrarlamaya başlar. Bu nedenle perikoronit belirtileri söz konusu ise hastaların diş hekimleri tarafından muayene olması önerilir.

Perikoronit bulaşıcı mıdır?

Hayır, perikoronit bulaşıcı bir hastalık türü değildir. Fakat kişisel ağız bakım ürünlerinin başkası ile paylaşılmaması, hijyen açısından oldukça önemlidir. 

Perikoronit boğaz ağrısı yapar mı?

Hayır, ancak iltihabın yemek borusuna ve boyun kaslarına yakın bir bölgede olması, yutma güçlüğüne yol açar. Yutarken yaşanan zorlanmalar ise bir süre sonra boğaz ağrısına neden olur.

Perikoronit kulak ağrısına neden olur mu?

Evet, perikoronit nedeniyle hastalarda kulak ağrısı gibi belirtilerin ortaya çıkması mümkündür.

*Bu içeriğin geliştirilmesine Memorial Tıbbi Yayın Kurulu katkı sağlamıştır. Sitede yer alan tüm içerikler yalnızca genel bilgilendirme amacı taşımaktadır. Şikayetinizle ilgili değerlendirme, tanı ve tedavi için mutlaka bir doktora başvurunuz."