Uçuk Hastalığı (Herpes Simpleks)

Memorial Hastanesi Kadin Hastaliklari ve Dogum Bölümü Koordinatörü Op. Dr. Cihangir Yilanlioglu , Herpers Simpleks (Uçuk Hastaligi) hakkinda bilgi verdi.

İçindekiler

Herpes nedir?

Herpes Simpleks ya da Uçuk hastaligi, Herpes Simpleks Virus denilen virüsün neden oldugu cilt ve mukozalarda gözlenen içi su dolu keselerden ibaret bulasici bir hastaliktir. Herpes Simpleks virüsünün sekiz tipi olup, klinik olarak en sik üç tipine rastlanmaktadir.

Bu üç tip hakkinda bilgi verir misiz?

HSV 1 daha çok agiz, burun ve çevresinde izlenirken, HSV 2 genital bölgede yerlesmektedir. HSV 3 ise Zona denilen rahatsizliga yol açan, sinirlerde yerlesen tipidir. Bu tip digerlerinden farkli olarak içi su dolu keseler seklinde degil, kizariklik ve igne batmasi seklinde hissedilen digerlerinden daha keskin agrilar yapan bir tipidir. Kusak seklinde belirli bir alani tutar ve öncelikle agrilar baslar. Daha sonra agri duyulan alanlarda nokta nokta kizarikliklar baslayarak sinirli ve belirli bir alani kaplayan döküntü olusur. Virüsün tuttugu bölgeye uyan cilt bölgesinde yerlesir. Bir süre devam ettikten sonra öncelikle agrilar, ardindan döküntü iz birakmadan iyilesir.

Herpes Simpleks’in türleri organlara nasil etki eder?

HSV 1 ise yüz, dudaklar, burun ve agiz içinde içi su dolu kabarciklar olusturur. Bu kabarciklar çok kisa süre içerisinde açilip üzerleri ülserlesir ve yakinlarindaki diger küçük ülserlerle birlesme egilimi gösterirler. Ardindan üzeri sulanan bu yaralar kabuklasir. Kabuklar sari beyaz renktedir. Daha sonra kabuklar kendiliginden yumusayarak düserler. Ilk basta yerlerinde kahverengi bir leke birakir . Daha sonra kahverengi bir ize dönüsür. HSV 2 ise genital bölgeyi tutar. Kasiklar, kadinda vajina dis dudaklari, iç kismi, anüs ile vajina arasindaki bölgeyi, rahim agzini, erkekte penisin özellikle gövdeye yakin kismini, nadiren penis basi ve testisleri, kalçalari tutabilir.

Nasil bulasir?

Herpes virüsü temasla bulasir. Öpüsme, cinsel iliski, ayni havluyu kullanma gibi virüsü tasiyan birey ile temas dogrultusunda virüsler alinir. Virüsler deri ve/ veya mukozalardaki çatlaklardan vücuda girerler. Sinir hücrelerini tutarak bu sinirlerin lifleri boyunca ilerlerler. Liflerin ganglion denilen ana merkezlerine yerlesirler. Ardindan o bölgeye ait cilt ya da mukoza bölgesinde lezyonlarini olusturmaya baslarlar. Virüsler yerlestikleri yerde ölmezler. Yapilan tedaviler de virüslerin yok edilmesini degil hastalik olusturmalarini önlemek ya da en azindan azaltmak amaciyla yapilabilmektedir.

Özellikle genital bölge uçuklari için nelere dikkat edilmelidir?

Genelde Herpes Simpleks virüs bulastiginda her iki tipi de alinabilmektedir. Ayrica özellikle HSV 2 denilen genital bölge uçuklarinda cinsel temas ile virüs alindigi unutulmamali ve yine cinsel temasla bulasabilecek baska hastaliklar da akla getirilmelidir. Zira, HSV 2 virüsü kadar kolay bulasabilen ve tehlikeli seyreden baska bir takim virüs hastaliklari da ayni kisiden alinmis olabilir ( Sarilik , AIDS, Frengi gibi…). Bu nedenle HSV 2 görülen bireylerde diger cinsel yolla bulasan hastaliklarin da testler ile taranmasi dogru olacaktir.

Herpes Infeksiyonu yaygin midir?

Herpes Simpleks infeksiyonunun bireylerde saptanarak çok dogru bir yayginlik rdml taramasi yapmak zordur. Bu zorlugun en önde gelen nedenlerinden bir tanesi infeksiyonun hastalik alindiktan sonra belirti ortaya çikarmadan kalarak tasiyicilik olusturmasidir. Hastaliga sahip bireylerin yarisindan fazlasi ( ~% 65 i) hastaliga sahip olduklarini bilmezler. Ayrica HSV 2 ile temas etmis bireylerde hastalik olussa bile korku ve utanç gibi nedenlerle hastaliklarini saklamalari gibi bir durum da söz konusudur. Bu nedenle hastalik hakkinda basvuru aslinda virüsü tasiyan birey sayisindan çok daha azdir. HSV infeksiyonu toplumlar arasinda da farkli oranlarda görülmektedir. ABD’de % 20’lerde olan bu oran, Isveç’te % 35’lerde, Brezilya’da % 40’lardadir. Ülkemizde ise ne yazik ki bilimsel bir istatistik bulunmamaktadir. Ancak tahmin edilen oran % 30’lardadir. Sosyokültürel seviyesi düsük toplumlarda daha sik izlenmektedir. Gelir ve egitim düzeyi düsük populasyon da hedef noktasidir.

HSV-2 enfeksiyonuna yakalanmada risk faktörleri

  • Cinsel partner sayisinin artmasi
  • Yasin ilerlemesi
  • Düsük gelir
  • Egitim seviyesinin düsük olmasi
  • Siyahi ya da Hispanik etnik kökenli olma
  • Kadin olma
  • Erkek escinsel faaliyet
  • HIV enfeksiyonu

Hastalik nasil olusmakta ve seyretmektedir?

Virüs alindiktan kisa bir süre sonra ( 2- 12 gün kadar zaman araliginda) içi su dolu keseler ve kasintili lezyonlar olusmaya baslar. Hastanin bagisiklik durumunun kuvvetine göre bir miktar yayilir. Virüsle temas eden bireylerin yarisindan fazlasinda ise herhangi bir sikayet olmamaktadir. Hasta hastalik nedeni olan virüsü vücuduna almis, sinir sistemine yerlesmis vaziyettedir. Cinsel iliskiye girdigi bireylere virüs bulastirmaktadir. Bagisiklik sistemi baskilandigi herhangi bir durumda ise hastalik belirtileri ortaya çikacaktir. Bazen bu süreci hasta hiç yasamaz .Ancak virüsü tasiyiciligi devam etmektedir.Bazen de yilda en az dört ayri atak yasarlar.

Hastalik hangi durumlarda kendini gösterir?

Yeterli beslenememe durumunda, asiri A vitamini alindiginda, asiri alkol tüketiminde, yogun stres dönemlerinde, grip vs. gibi bagisiklik sistemini yoran bazi hastaliklarda, adet dönemlerinde, sik cinsel iliskiye girildigi dönemlerde, kisisel hijyen bozuklugunda hastalik tekrarlamaya baslar. Belirtiler en siddetli ilk infeksiyonu aldiginda görülse de bagisiklik sistemi burada ana rol oynadigindan herhangi bir nüksde de siddetlenebilir. Hastalik belirtileri 20 gün kadar sürebilmekte ve kadinlarda bu dönemde rahim agzinda olabilen yaralar yüzünden akinti, agrili cinsel iliski gibi sikayetler belirebilmektedir.

Gebelikte hastalikla temas edilmesi veya hastaligin bu dönemde nüksetmesi gibi durumlarda ne yapilabilir?

Hastalik gebeligin ilk üç ayinda geçirilirse fetus üzerinde çok ciddi hasar olusturmasi iddia edilmis olsa da bu konu da bilimsel veriler bulunmamaktadir. Ayrica bu hasarlarin ultrason ile tespiti de mümkün olmayabilir. Bu nedenle tüm gebeler gebeligin ilk döneminde bu infeksiyonun geçirilip geçirilmedigi yönünde taranmalidir. Virüsün yeni alindigi aktif infeksiyonun geçirildigi vakalarda gebeligin sonlandirilmasi düsünülebilir. Hastaligi daha önce almis ve bagisiklanmis bireylerde fetus açisindan bir tehlike bulunmamaktadir. Bu gebelerin gebelikleri sirasinda hastaligin nüksünü yasamalari durumunda herhangi bir tedavi uygulanmamakta sadece destek yaklasimlari benimsenmektedir. Doguma yakin genital uçuk geçiren gebelerde ise eger lezyonlar mevcutken dogum baslarsa bu gebelerde bebegin temas ederek virüsü almalarini engellemek için sezaryen tercih edilmelidir. Ayrica bebegin dogum sonrasinda da bu virüsle temasini en aza indirmek için çok dikkat edilmelidir.

Tani

- Sikayetten - Klinik bulgular ( sulu , hemen kabuklanan kasinti veya yangili içi su dolu kesecikler ..) - Laboratuvar bulgulari ile tani koyulabilir. - Laboratuvar testleri arasinda yaradan sürüntü ile yapilacak kültür çalismalari vardir. - Sitolojik tanida HSV Tip1 ve Tip2’ye karsi olusmus antikorlarin varligi ve PCR ayirici tanida frengi, fix ilaç allerjileri, travma, temas alerjileri düsünülmelidir.

Herpes virüsün tedavisi mümkün müdür, neler yapilabilir?

Herpes Virüsünün tam bir tedavisi mümkün olmamaktadir. Bu nedenle öncelikle virüsü kapmamaya özen göstermek gerekmektedir. Yabancilar ile temastan kaçinmak, cinsel iliskide prezervatif kullanmak, ortak havlu vs. kullanimindan uzak durmak gerekmektedir. Virüsü aldigimizi düsündügümüz bireyi mutlaka bu durum hakkinda bilgilendirmeli, kendisinin hastalik ihtimali hakkinda dikkatini çekmeliyiz. Hastaligi kapma halinde veya nüksü önlemek için de bagisiklik sistemini güçlendirmeli, asiri alkol, asiri yorgunluk, beslenme bozuklugu, stres gibi durumlardan uzak kalmaya özen göstermeliyiz. Hastalik lezyonlarinin en büyük sikintilarindan biri de kolayca bakteri ile tekrar infekte olabilerek daha derin, daha genis ve daha çok iz birakan ülsreler haline gelebilmeleridir. Bu nedenle el ile temastan olabildigince uzak durmali, aktif lezyonlarin oldugu dönemde kagit havlulari tercih etmeli ve temastan kaçinmaliyiz. Bakteri varliginda doktor kontrolünde antibiyotikleri kullanmaliyiz. Genital bölgede yer alan bütün yaralar önemlidir. Burada en korkutucu olani, baska hastaliklarin herpes zannedilerek atlanmasi ihtimalidir. Bu nedenle her genital bölgede izlenen yara da mutlaka doktor muayenesi gerekmektedir. Ayrica bir diger önemli husus da, herpes infeksiyonu varliginda olasi diger cinsel yolla bulasan hastaliklarin da alinmis olma ihtimalidir.

İletişim Formu

Detaylı bilgi için iletişime geçin.

Bu Konuda Uzman Doktorlar

Sosyal Medya Hesaplarımız
Kolay Randevu Al