Böbrek Biyopsisi Nedir? Nasıl Yapılır?

Böbrek biyopsisi, böbrekte herhangi bir yapısal bozukluk ya da hastalık olup olmadığının incelenmesi için böbrekteki dokulardan patolojik örnek alınması işlemidir. Bazı böbrek hastalıklarının teşhis edilmesi zordur ve testler ya da tahliller kesin tanı konulmasını sağlamayabilir. Bu nedenle hastalığın kesin teşhisi için biyopsi yapılması gerekir. Böbrek biyopsisi işlemi anestezi uygulanarak gerçekleştirilir ve bilgisayarlı görüntüleme yöntemlerine başvurularak böbrekten parça alınması ile tamamlanır.

Böbrek Biyopsisi Nedir? 

Böbrek biyopsisi, kişilerin böbreklerinden doku örneği alınarak böbreklerde herhangi bir problem olup olmadığının kontrol edilebilmesini sağlayan ve tanı konulmasında önemli rolü olan işlemdir. Alınan doku örneği laboratuvar ortamında incelenir. Böylelikle böbreklerde herhangi bir iltihaplanma ya da farklı bir problem söz konusu olup olmadığı ortaya çıkar. Kan testleri ve idrar tahlili ile birçok böbrek hastalığının tanısı konulabiliyor olsa da bazı böbrek hastalıklarında kesin tanı için bu yönteme başvurulması mümkündür. Aynı zamanda böbrek nakli olan kişilerde, böbreklerin durumunun kontrol edilmesi için de biyopsi işlemi gerekli olabilir.

Böbrek Biyopsisi Hangi Durumlarda Yapılır?

Böbrek biyopsisi genellikle böbreklerde bir anormallik şüphesi söz konusu olduğunda, bazı böbrek hastalıklarının tanısının konulabilmesi için uygulanır. Aynı zamanda böbrek hastalıklarının hangi aşamada olduğu da bu yöntem ile belirlenir. 

Açıklanamayan fonksiyon bozuklukları teşhis edilir. Özellikle böbrek yetmezliği şüphesi söz konusu ise kişilere biyopsi yapılması gerekli olabilir. Böylelikle böbreğin ne durumda olduğu ve işlevini ne kadar yerine getirebildiği belirlenir. Böbrek naklinin gerekli olup olmadığına da bu işlem sayesinde karar verilebilir. 

Böbrek nakli sonrası durumun değerlendirilmesi için de yine biyopsi uygulanır. Bunların haricinde ise böbrek iltihabı gibi hastalıkların ve diğer birçok böbrek probleminin tanısı, biyopsi ile konulabilmektedir.

Böbrek Biyopsisi Çeşitleri Nelerdir?

Böbrek biyopsisi için tercih edilebilecek farklı yöntemler bulunur. Hangi biyopsi çeşidinin uygulanması gerektiğinin belirlenmesi için öncelikle kişilerin genel sağlık durumunun değerlendirilmesi gereklidir. Böbreğin yapısının incelenmesi gerekir ve bölgede kanama riski olup olmadığına bakılmalıdır. Böylelikle hastalar için en doğru biyopsi çeşidine karar verilebilir.

Böbrek biyopsisi çeşitleri/türleri aşağıdaki gibidir;

Perkütan (cilt üzerinden iğne ile yapılan) böbrek biyopsisi

Perkütan, en sık tercih edilen biyopsi türü olarak bilinir. İşlemde ince bir iğne kullanılır ve bu iğne, cilt üzerinden böbreğe yerleştirilir. Bilgisayarlı görüntüleme yöntemlerine başvurularak iğnenin böbreğe ulaşması sağlanır. Böbreğe ulaşan iğne yardımı ile böbrek dokusundan örnek alınır. Bu süreçte kişilere anestezi uygulanır.

Açık (cerrahi) böbrek biyopsisi

Açık biyopsi, cerrahi müdahale ile gerçekleşir. Bu süreçte hastalara anestezi verilir ve işlem yapılacak olan bölgede küçük bir kesi açılır. Kesi sayesinde böbreğe ulaşılır ve parça alınır. Cerrahi biyopsi, perkütan işleminin yapılamayacağı hastalarda uygulanır. Özellikle kanama riski yüksek olan hastalarda ve iğne ile alınan dokunun yetersiz olacağı durumlarda bu yönteme başvurulur. 

Transjuguler böbrek biyopsisi

Transjuguler, en nadir uygulanan biyopsi türüdür. Kanama riski yüksek olan hastalar için tercih edilen biyopsi yöntemlerinden birisidir. Bu işlemde de kişilere anestezi uygulanır. Fakat bu biyopsi türünde işlem yapılan bölge farklıdır. Hastanın boyun bölgesinde yer alan ve juguler ismi ile bilinen toplardamarlardan işlem yapılır. Katater yardımı ile juguler toplardamarından giriş yapılarak böbreğe ulaşılır. Böbrekten doku örneği alınarak işlem gerçekleştirilir.

Böbrek Biyopsisi Öncesi Değerlendirme ve Hazırlık Süreci

Böbrek biyopsisi yapılmadan önce fiziki muayene gereklidir. İlk aşamada kişinin sağlık problemleri ve semptomları hakkında bilgi alınır. Hastanın tıbbi geçmişi incelenir, kullandığı ilaçların işleme engel olup olmadığı değerlendirilir. Özellikle kan sulandırıcı ilaç türleri kullanılıyorsa işlemden önce bu ilaçların kullanımına ara verilmesi gerekli olabilir. 

Kişinin böbrek yapısının da işlem öncesinde incelenmesi gereklidir. Böbreğin hangi kısmından parça alınabileceği değerlendirilir. Bunun için ise ultrason çekimi talep edilir. Hastalara hangi biyopsi türünün uygulanması gerektiği belirlenir. İşlem öncesinde ise hastalara anestezi uygulanır. Böylelikle işlem esnasında acı ya da ağrı hissi duyulmaz.

Bazı hastalar, özellikle panik atak ya da anksiyete problemi olan hastalar, işlem öncesinde gergin olabilir. Bu durum, hastanın işlem yaptırmasını önleyecek şiddette ortaya çıkabilir. Kişinin panik hali ciddi seviyede ise sedasyon uygulanabilir. Böylelikle hazırlık süreci tamamlanarak işleme başlanır.

Böbrek Biyopsisinin Yapılmasına Engel Oluşturabilecek Durumlar Nelerdir?

Böbrek biyopsisi, özellikle kanama problemi olan hastalara uygulanabilecek olan bir işlem değildir. Hastanın tıbbi geçmişinin incelenmesi ve böbrek yapısı hakkında bilgi sahibi olunması bu süreçte oldukça önemli bir durumdur. Kanama bozukluğu gibi problemleri olan hastalara işlem yapılması, kanama riskinin artmasına neden olur. Bu durumda ise kişinin sağlık durumu olumsuz yönde etkilenebilir. Bazı tansiyon hastalarının da biyopsi yaptırmaması önerilir. Böbrek enfeksiyonu olan kişiler, tek böbreğe sahip kişiler, obezite problemi olanlar ve böbrek kisti gibi problemleri olan kişiler için bu işlem uygun değildir.

Böbrek Biyopsisi Nasıl Yapılır?

Böbrek biyopsisi genellikle lokal anestezi ile gerçekleştirilir. Gerekli durumlarda genel anestezi verilebilir ve hastalara sedasyon uygulanabilir. Klasik biyopsi işleminde cilt üzerinden ince yapıdaki bir iğne yerleştirilir ve böbreğe ulaşarak doku örneği alınır. Cerrahi işlem gerektiren biyopsi türünde ise böbreğe yakın bir noktadan kesi açılarak doku örneği alınır. Diğer bir işlemde ise boyundaki büyük toplardamarlardan kateter yerleştirilir ve böbreğe ulaşılarak işlem tamamlanır. Her biyopsi türü, bilgisayarlı görüntüleme yöntemlerinden yararlanarak uygulanır. 

Böbrek Biyopsisi Sonrası Gözlem Süreci 

Biyopsi işlemi gerçekleştikten sonra hastaların bir süre müşahede altında olması önerilir. Böylelikle hastanın genel durumu incelenir ve herhangi bir komplikasyon oluşup oluşmadığı gözlemlenir. İşlem sonrası herhangi bir komplikasyon söz konusu ise hastanede direkt olarak hastaya müdahale edilebilmesi böylelikle mümkün hale gelir. Birkaç saat sonrasında ise hastaların taburcu edilmesi mümkündür.

Böbrek Biyopsisinin Olası Riskleri ve Komplikasyonları Nelerdir?

Böbrek biyopsisi, güvenli bir işlem olarak bilinse de bazı durumlarda kişilerde şiddetli ağrı oluşumu gibi komplikasyonlar meydana gelebilir. İşlem öncesinde yapılan değerlendirmeler sayesinde olası risklerin en aza indirilmesi hedeflenir. Fakat her tıbbi ve cerrahi işlemde bazı komplikasyonların görülme ihtimali söz konusudur. Bu süreçte en sık görülen problemlerden birisi ise idrarda kanama olarak bilinir. Nadiren de olsa böbrek çevresinde kan birikebilir ve hematom oluşabilir. 

Böbrek Biyopsisi ile Saptanan Böbrek Hastalıkları Nelerdir?

Böbrek biyopsisi, böbrek iltihabı başta olmak üzere birçok böbrek hastalığının teşhis edilmesini sağlayan tanı yöntemleri arasında yer alır. Bazı böbrek hastalıkları, kan tahlili ve idrar tahlili gibi yöntemler ile teşhis edilemeyebilir. Bu gibi durumlarda ise böbrekten doku örneği alınması gerekir. Örneğin nefrotik sendrom gibi böbrek hastalıkları, biyopsi yapılarak net bir şekilde teşhis edilebilir. 

Biyopsi işlemi aynı zamanda bazı kalıtsal böbrek hastalıklarının değerlendirilmesi için de kullanılabilir. Böylelikle erken tanı ile kişilerin tedavi sürecine başlanır. Kalıtsal hastalıklar tamamen tedavi edilemese de olası semptomların hafifletilmesi mümkün hale gelir. Polikistik böbrek hastalığı gibi kalıtsal hastalık türleri, biyopsi ile saptanabilir.

Böbrek Biyopsisi Sonrası Dikkat Edilmesi Gerekenler Nelerdir?

İşlem sonrasında hastaların bir süre dinlenmesi gereklidir. Özellikle ilk üç gün boyunca istirahat edilmesi önerilir. Biyopsi sonrasındaki bir haftalık süreçte ise ağır kaldırılmamalıdır. Kişilerin yoğun egzersizlerden kaçınması ve gün içerisinde bol su tüketmesi oldukça önemlidir. Bunların haricinde ise böbrek biyopsisi sonrası nelere dikkat edilmesi gerektiği hastalara, doktorlar tarafından bildirilir. 

Böbrek Biyopsisi ile İlgili Sıkça Sorulan Sorular

Böbrek biyopsisi ağrılı bir işlem midir? 

Hayır, böbrek biyopsisi ağrılı bir işlem değildir. İşlem esnasında hastalar anestezi altında olduğu için herhangi bir ağrı ya da acı hissi yoktur. Fakat işlem sonrasında bölgede hassasiyet meydana gelebilir.

Böbrek biyopsisi için hastanede yatmak zorunda mıyım? 

Hayır, hastane yatışı gerekli değildir. Biyopsi sonrasında hastaların birkaç saat müşahede altında kalması gereklidir. Fakat hastalar genellikle aynı gün içerisinde taburcu edilir. 

Böbrek biyopsisi sonrası ne kadar sürede normal hayatıma dönebilirim? 

Biyopsi işlemi sonrasında iki üç gün içerisinde kişinin günlük yaşantısına devam etmesi mümkündür. Fakat ortalama 1 ila 2 hafta ağır kaldırmamaya dikkat edilmesi önerilir. İlk günlerde olası komplikasyonların önüne geçilebilmesi adına hastaların istirahat etmesi gerekir.

Böbrek biyopsisi böbreğime kalıcı zarar verir mi? 

Hayır, biyopsi işlemi böbreklere kalıcı bir zarar vermez. İşlem esnasında nadiren de olsa bazı komplikasyonların gelişme riski bulunur. Bölgede kanama meydana gelebilir, fakat bu durum kalıcı hasara neden olmaz. Ciddi ve yoğun kanamalar söz konusu ise doktora danışılması gereklidir.

Kan sulandırıcı ilaç kullanıyorsam böbrek biyopsisi yapılabilir mi? 

Hayır, bu gibi durumlarda biyopsi yapılamaz. Hastalar, kan sulandırıcı ilaç kullandığını doktora bildirmelidir. Biyopsi işleminden önce birkaç gün kan sulandırıcı kullanımının kesilmesi gerekli olabilir. Böylelikle biyopsi yapılması mümkün hale gelir. 

Böbrek biyopsisi sonuçları ne kadar sürede çıkar? 

Böbrek biyopsisi sonuçları ortalama olarak 1 ile 3 gün içerisinde çıkar. Sonuçların detaylı bir şekilde incelenmesi gereklidir. Bu nedenle sürenin bir haftaya kadar uzaması da mümkündür. Sonuçlar çıktığında gerekli bilgiler doktorlar tarafından hastalara aktarılır. Böylelikle herhangi bir problem söz konusu ise tedavi sürecinin planlanması gerçekleştirilir.

Böbrek nakli oldum, neden böbrek biyopsisine ihtiyaç duyuluyor? 

Böbrek nakli gerçekleştikten sonra nakledilen böbreğin durumunun değerlendirilmesi için biyopsi gereklidir. Bazı durumlarda vücut, yeni nakledilen organları kabul etmeyebilir. Biyopsi işlemi ile yeni böbrekte herhangi bir problem olup olmadığı incelenmelidir.

Böbrek biyopsisi yerine kullanılabilecek farklı tanı yöntemleri var mı? 

Evet, böbrek biyopsisi yerine kullanılabilecek farklı tanı yöntemleri bulunur. Kişiden kan testleri, idrar tahlili ve farklı tahliller talep edilir. Bilgisayarlı görüntüleme sistemleri ile bölge incelenir. Böylelikle tanı konulması mümkün hale gelir. Fakat kesin tanı konulabilmesi için biyopsi gereklidir.

Böbrek biyopsisine karar verilirken ikinci bir görüş almam gerekir mi?

Evet, biyopsi için ikinci bir görüş alınabilir. Farklı uzmanların durumu değerlendirmesi, hastaların karar verme sürecini olumlu yönde etkiler. Uygulanabilecek olan biyopsi çeşitleri ve süreç hakkında da hastaya bilgi verilmesi oldukça önemlidir.

Böbrek biyopsisi hangi bölümde yapılır?

Böbrek biyopsisi süreci, doğrudan böbrek sağlığı ve hastalıklarıyla ilgilenen Nefroloji bölümü tarafından yönetilir. Hastanın şikayetleri üzerine yapılan değerlendirmeler sonucunda biyopsi kararı bu klinik birim tarafından verilir. Ancak işlemin teknik uygulaması, biyopsi türüne göre Girişimsel Radyoloji veya Üroloji servislerinin teknik altyapısı kullanılarak gerçekleştirilir.

Böbrek biyopsisini hangi doktor yapar?

Böbrek biyopsisi işlemi, bu alanda uzmanlaşmış Nefrologlar (böbrek hastalıkları uzmanı) veya görüntüleme yöntemleri eşliğinde Girişimsel Radyologlar tarafından yapılır. Nadir durumlarda, eğer cerrahi bir müdahale (açık biyopsi) gerekiyorsa, işlem bir Üroloji uzmanı tarafından ameliyathane koşullarında uygulanır. Tanı ve tedavi planlaması ise her zaman Nefroloji uzmanının kontrolündedir.

*Bu içeriğin geliştirilmesine Memorial Tıbbi Yayın Kurulu katkı sağlamıştır. Sitede yer alan tüm içerikler yalnızca genel bilgilendirme amacı taşımaktadır. Şikayetinizle ilgili değerlendirme, tanı ve tedavi için mutlaka bir doktora başvurunuz."