Hidroterapi Nedir? Hidroterapinin Faydaları Nelerdir?

Hidroterapi (havuz terapisi), suyun sağlık açısından bilinen birçok faydasını ele alarak özellikle fıtık ve romatizmal hastalıkların tedavisinde sıklıkla başvurulan bir terapi yöntemidir. Regl döneminde olan kişilerin sıcak su ile duş alarak ağrılarını hafifletmesi de bir hidroterapi yöntemi olarak kabul edilir.

Hidroterapi Nedir?

Hidroterapi, suyun sıcaklığından ve basıncından faydalanılarak gerçekleştirilen bir terapi yöntemi olarak tanımlanır. Tıbbi olarak destekleyici bir tedavi yöntemi olarak da bilinir. Dolaşım bozuklukları ve kas sistemi ile alakalı problemleri olan kişilere, klasik tedavilere ek olarak önerilmesi mümkündür. Bu tür destekleyici tedavi yöntemleri genellikle doktor yönlendirmesi ve onayı ile gerçekleştirilir. 

Suyun kaldırma kuvveti sayesinde vücudun ağırlığı azalır. Böylelikle bel ve bacak gibi bölgelere yüklenen vücut ağırlığı da hafiflemiş olur. Bu durum, kasların rahatlamasını sağlar ve eklem ağrılarını azaltır. Suyun ısı değişimleri ise kasların gevşemesini sağlar. Hidroterapinin diğer bir faydası ise suyun basıncı ile ortaya çıkar. Sudaki basınç sayesinde dolaşım sistemi desteklenir ve vücuttaki ödemin atılma süreci kolaylaşır.

Hidroterapi Nasıl Uygulanır? 

Havuz terapisi için uygulanacak yöntemler, kişinin sağlık problemine bağlı olarak değişkenlik gösterebilir. Suyun ısısı dahi hastanın semptomlarına bağlı olacak şekilde ayarlanır. Bu süreçte kişiye özel programlar hazırlanır. Uygulanacak seansın süresi de yine kişinin sağlık problemine ve ne kadar sürede etki aldığına bağlı olarak değişkenlik gösterir. Hidroterapi uygulamaları genellikle şunlardır:

Sıcak su ile yapılan hidroterapi uygulamaları

Sıcak su ile yapılan terapi yöntemlerinde genellikle su sıcaklığı 37° olarak ayarlanır. Bu ısı sayesinde kaslarda rahatlama görülür ve kas ağrıları hafifler. Vücut, gevşemeye başlar ve böylelikle eklemlerde de rahatlamalar görülür. Sıcak su, damarların genişlemesini sağladığı için ise kan akışı artış gösterir. Osteoartrit ve fıtık problemleri için sıcak su ile terapi uygulamaları tercih edilir.

Soğuk su ile yapılan hidroterapi uygulamaları

Soğuk su ile uygulanan terapi yöntemlerinde suyun ısısı 10° ile 15° arasındadır. Soğuk su, damarlarda daralmaya yol açar ve bu durum, kan akışının azalmasını sağlar. Kan akışının azalması ile birlikte vücuttaki şişlik, ödem ve inflamasyonda azalma görülür. 

Soğuk su ile yapılan uygulamalar özellikle sporcular tarafından daha sık tercih edilir. Bunun nedeni ise soğuk suyun, zorlanmaya bağlı gelişen kas ağrısı nedenleri üzerinde iyileştirici etki sağlamasıdır. Aynı zamanda kas ağrıları ve bilek burkulması gibi problemlerde de soğuk suyun faydalarından yararlanıldığı bilinir. Bu işlem, kontrollü bir şekilde yapılmalıdır. Aksi halde vücut, soğuğa karşı tepki gösterebilir ve kişi şoka girebilir. Vücudun bazı bölgelerinde uyuşmalar görülebilir. Vücut ısısı yüksekken fazla soğuk suya girilmemelidir.

Kontrast hidroterapi uygulamaları

Kontrast terapide hem sıcak hem de soğuk sudan faydalanılır. Kişi bir süre sıcak suda durduktan sonra soğuk suya geçiş yapar. Bu durum tam tersi şekilde de gerçekleştirilebilir. Böylelikle hem sıcak hem de soğuk suyun faydalarından yararlanılır. Fakat bu yöntem uygulanırken mutlaka profesyonel destek alınmalıdır. Farklı ısılardaki sulara ani bir şekilde geçiş yapmak, kalp krizi gibi ciddi sağlık problemlerinin ortaya çıkmasına yol açabilir.

Hidroterapinin Faydaları Nelerdir?

Su terapisinin ısısına bağlı olarak farklı faydaları ortaya çıkar. Bu destekleyici tedavi yöntemi özellikle kas ve eklem problemlerinin hafifletilmesi için tercih edilir. Aynı zamanda hidroterapinin dolaşım sistemi ve kas-iskelet sistemi üzerinde de birçok faydası vardır. Bu destekleyici tedavi yönteminin genel faydalarının şöyle sıralanması mümkündür:

Kas gevşemesini destekleyebilir

Sıcak su ile gerçekleştirilen terapi yöntemi, kasların gevşemesine katkı sağlar. Sıcak su, damarları genişlettiğinde kas dokularına daha fazla oksijen gitmeye başlar. Bu durum, kasların beslenebilmesi açısından oldukça önemlidir. Kaslar beslendiğinde ise gevşeme meydana gelir.

Ağrı azaltılmasına katkı sağlayabilir

Özellikle sıcak su sayesinde kişilerin ağrılarında hafifleme görülebilir. Örneğin regl döneminde meydana gelen şiddetli ağrılar, sıcak su ile duş alındığında azalmaya başlar. Bu durum sadece regl dönemi için geçerli değildir. Terapi yöntemlerinde daha şiddetli kas ve eklem ağrılarının hafiflemesi mümkündür. Bu süreçte hem sıcak suyun faydalarından hem de suyun kaldırma kuvvetinden faydalanılır. Su, kişiyi yukarı doğru kaldırdığı için vücut yükü azalır ve aynı zamanda sıcağın etkisi ile ağrı hissi azalmaya başlar. Ağrıların azalmaya başlaması ve tamamen ortadan kalkması için fizyoterapist eşliğinde belirlenen seans süresi boyunca terapiye devam edilmelidir.

Kan dolaşımını destekleyebilir

Sıcak su, damarların genişlemesini sağlayarak kan dolaşımının artmasına katkı sağlar. Soğuk su ise damarları daraltır ve kan akışını azaltır. Kişinin sağlık problemine ve semptomlarına bağlı olarak suyun ısısı ayarlanır. Her iki durumda da kan dolaşımı desteklenmiş olur. Fakat kalp ve damar hastalığı olan kişilerin bu süreçte dikkatli olması gereklidir. Bu durum, doktora ve fizyoterapiste bildirilmelidir. Damarların fazla açılması ya da fazla daralması, kalp ve damar hastalığı olan kişilerin sağlık durumunu olumsuz yönde etkileyebilir.

Hareket kabiliyetini artırmaya yardımcı olabilir

Hareket kabiliyeti kısıtlı olan kişilerinde suyun faydalarından yararlanması mümkündür. Su, kasları ve eklemleri gevşetir; rahatlatır. Bu süreçte vücut ağırlığı da hafiflediği için kişiler daha rahat hareket edebilir. Hareketlerin artış göstermesi ilk seansta etkili olmayabilir. Bu nedenle de doktorların ve fizyoterapistlerin belirlediği seansların aksatılmaması gereklidir. İlk seansta hareket görülmemesi bir problem değildir. 

Stres ve gerginliğin azaltılmasına destek olabilir

Havuz terapisi sadece fiziksel değil aynı zamanda ruhsal fayda sağlayarak gerginliği azaltır. Günlük hayatın telaşı, iş yoğunluğu, kişisel problemler ve birçok farklı etken kişinin stres seviyesini yükselterek gerginliğe neden olur. Stres, birçok farklı sağlık problemine neden olabilecek kadar tehlikeli bir şekilde ortaya çıkabilir. Bu nedenle de vücudun ve zihnin rahatlaması gerekir. Suyun rahatlatıcı etkisi sayesinde hidroterapi, doğal stresle baş etme yöntemleri arasında önemli bir yere sahiptir ve stres seviyesinin azalmasına yardımcı olur.

Hidroterapi Hangi Durumlarda Tercih Edilir?

Hidroterapi destekleyici bir tedavi yöntemidir. Kişilerin klasik tedavi yöntemlerine başladığı durumlarda, iyileşme sürecinin daha rahat bir hale getirilebilmesi için bu yöntemlere başvurulur. Hidroterapinin tercih edildiği bazı durumlar şunlardır:

Kas ve eklem problemleri

Kas ve eklem problemi yaşayan kişilerde destekleyici olarak havuz terapisine başvurulması mümkündür. Bu gibi durumlarda sıcak sudan yararlanmak, romatizma kaynaklı ağrıların hafiflemesini sağlar ve hareket kabiliyetinin artmasına destek olur.

Spor sonrası toparlanma süreçleri

Sporcuların spor sonrasında vücudu ve özellikle kasları yorulur. Bu yorgunluğun atılabilmesi ve vücudun daha hızlı toparlanması için su terapisine başvurulur. Böylelikle spor esnasında yaşanan eklem ve kas yaralanmaları ya da bilek burkulmaları gibi problemler de daha hızlı ortadan kalkar.

Fizik tedavi ve rehabilitasyon programları

Hidroterapi ile fizik tedavi bir bütün olarak da ele alınabilir. Hareket kısıtlılığı gibi problemler meydana geldiğinde, uygulanan fizik tedavi ve rehabilitasyon yöntemleri arasına havuz terapisi de dahil edilebilir.

Hidroterapi Kimler için Uygundur?

Aquaterapi genellikle herkes için uygun olarak kabul edilen bir destekleyici tedavi yöntemidir. Gelişim dönemindeki çocukların kaslarının güçlenmesi için bu yönteme başvurulabilir. Aynı zamanda ileri yaştaki kişilerde ortaya çıkan kemik erimesi gibi problemlerde belirtilerin hafifletilebilmesi açısından da uygun bir yöntemdir. Özellikle sporcular, hareket kısıtlılığı olan kişiler ve cerrahi operasyon sonrasında fizik tedaviye ihtiyaç duyan kişiler için uygun yöntemler arasında yer alır.

Hidroterapi Kimler için Uygun Değildir? 

Hidroterapi uygulaması, kalp ve damar hastalığı olan kişiler için uygun değildir. Kişinin damarlarının fazla genişlemesi ya da daralması halinde sağlık problemi ve semptomlar şiddetlenebilir. Bunun haricinde ise akciğer hastalığı bulunan kişilerin, doktor onayı olmadan bu yöntemlere başvurmaması gereklidir. Nefes darlığı ve solunum problemi olan kişiler için de uygun olmadığı bilinir.

Hidroterapi Seansı Nasıl Gerçekleşir? 

Hidroterapi seansları, uzman hekimlerin ve fizyoterapistlerin değerlendirmesi ile belirlenir. Kişinin hangi terapi yöntemine başvurması gerektiği ve hastalığa bağlı olarak seansların ne kadar süreceği, uzmanlar tarafından planlanır. Seanslar genellikle 25 ila 45 dakika gibi bir sürede tamamlanır. Bu süreçte su içerisinde bazı hareketler yaptırılır ve kişinin kasları rahatlatılır. Kişinin nabzı ise düzenli aralıklar ile kontrol edilir. Genellikle 3-4 seans süren işlemlerdir fakat kişinin sağlık problemine göre seans sayısı artırılabilir.

Hidroterapi Sonrası Dikkat Edilmesi Gerekenler Nelerdir?

Hidroterapi sonrasında vücut ısısının kontrol altına alınması gerekir. Sudan çıktıktan hemen sonra vücudu kurulamak oldukça önemlidir. Kişinin ılık bir ortamda bir süre dinlenmesi gereklidir ve seanstan sonra bol su tüketimi önerilir. Seans sonrası kişide şiddetli ağrılar, baş dönmesi ya da nefes darlığı gibi belirtiler söz konusu ise senası gerçekleştiren uzmana bildirilmelidir.

Hidroterapi ile İlgili Sıkça Sorulan Sorular

Hidroterapi ile kaplıca tedavisi aynı şey midir?

Hayır, kaplıca tedavisi farklı bir yöntem olarak değerlendirilir. Kaplıcalarda da suyun faydalarından yararlanılır. Fakat kaplıcadaki tedavi yöntemlerinde genellikle suyun doğal minerallerinden fayda sağlanır. Fizik tedavi şeklinde gerçekleştirilen bir yöntem değildir.

Hidroterapi her yaşta uygulanabilir mi?

Evet, bu işlem her yaştan kişiye uygulanabilir. Fakat kişinin sağlık problemleri değerlendirilir ve kişiye özel bir plan çıkarılır. Suyun ısısı dahi sağlık probleminin türüne bağlı olarak belirlenir.

Hidroterapi ağrıyı tamamen geçirir mi?

Hidroterapi, ağrıların tamamen geçmesini sağlamaz. Fakat ağrıların hafifletilmesini destekler. Ağrıların tamamen ortadan kalkması için klasik tedavi yöntemlerinin ve hidroterapinin aksatılmaması gereklidir.

Hidroterapi kaç seans uygulanır?

Terapi genellikle 3-4 seansta tamamlanır. Fakat kişinin ağrıları şiddetli ise ya da farklı bir sağlık problemi söz konusu ise seans sayısı artırılır. Kişinin sağlık durumunun gidişatına bağlı olarak seans sayıları değiştirilebilir.

Hidroterapi kilo vermeye yardımcı olur mu?

Hayır, bu terapi yöntemi direkt olarak kişinin kilo vermesini sağlamaz. Fakat kişilere su içerisinde yaptırılan bazı egzersizler, kilo verme sürecini destekleyebilir. Sağlıklı beslenen ve düzenli olarak spor yapan kişiler, hidroterapi seanslarındaki egzersizler sayesinde daha kolay bir şekilde kilo verebilir.

Hidroterapi hamileler için uygun mudur?

Evet, hamile bireyler de bu seanslara katılabilir. Fakat bu süreçte doktor onayı alınmalıdır. Yüksek riskli gebeliklerde ise bu işlemlere başvurulması önerilmez.

Hidroterapi evde yapılabilir mi?

Hayır, seansların uzmanlar eşliğinde gerçekleştirilmesi gereklidir. Hafif baş ağrılarında, regl ağrılarında ya da bu tip geçici ağrılarda evde sıcak su ile duş almak faydalıdır. Fakat terapi yöntemlerinin bilinçsiz bir şekilde uygulanmaması gereklidir. Özellikle soğuk su ile gerçekleştirilen terapi yöntemlerinin evde yapılmaması gerekir. Uzman desteği olmadan yapılan seanslar, ciddi sağlık problemlerine neden olarak kişide hayati risk oluşumuna sebebiyet verebilir.

Hidroterapi sonrası ağrı normal midir?

Evet, seans sonrasında hafif kas ağrıları oluşabilir. Bu normal bir durum olarak değerlendirilir. Fakat ağrılar, şiddetli bir şekilde ortaya çıktıysa seansı gerçekleştiren uzmanlara durum bildirilmelidir.

Hidroterapi sporcular için neden tercih edilir?

Sporcuların kaslarının rahatlaması için bu seanslar tercih edilir. Özellikle yoğun antrenmanlar sonrasında vücudun ve kasların dinlenmesi gereklidir. Aynı zamanda kaslardaki zorlanmalar, burkulmalar ve eklem ağrıları da bu şekilde hafifler.

Hidroterapi hangi durumlarda bırakılmalıdır?

Seans sırasında kişilerde nefes darlığı ya da baş dönmesi gibi belirtiler söz konusu ise terapi bırakılmalıdır. Aynı zamanda bayılma, cilt tahrişi, cilt morarmaları vb. durumların meydana gelmesi halinde de hidroterapinin bırakılması önerilir.

*Bu içeriğin geliştirilmesine Memorial Tıbbi Yayın Kurulu katkı sağlamıştır. Sitede yer alan tüm içerikler yalnızca genel bilgilendirme amacı taşımaktadır. Şikayetinizle ilgili değerlendirme, tanı ve tedavi için mutlaka bir doktora başvurunuz."