IGRT ( Görüntü Kılavuzlu Radyoterapi ) Nedir? Nasıl Uygulanır?

Görüntü kılavuzluğunda radyasyon tedavisi (IGRT), bir tür harici ışın radyasyon tedavisidir. Radyasyon onkologları, akciğerler veya prostat gibi vücudun hareket eden bölgelerindeki tümörleri tedavi etmek için kullanabilirler. Görüntü kılavuzluğunda radyasyon tedavisi, tedavi sırasında tümörün hareketini takip ederek gerektiğinde radyasyon tedavisini yeniden yönlendirmelerine olanak tanır.

Görüntü Kılavuzlu Radyoterapi (IGRT) Nedir?

Görüntü kılavuzlu radyasyon tedavisi (IGRT), bir tür radyasyon tedavisidir.  Bu tedavi, kanserli hücreleri öldürür ve kanserli tümörleri küçültür veya yok eder . Vücudun tedavi sırasında hareket eden bir bölgesinde kanser varsa, IGRT'ye ihtiyaç olabilir. Örneğin, akciğerdeki bir tümör nefes alındığında hareket edebilir. Doktorların tedavi bölgelerini doğru bir şekilde hedeflediğinden emin olmak için, radyasyon ekibinin günlük olarak belirli hedeflemeler yapması gerekir. IGRT, radyasyon ekibinin bunu yapmasını mümkün kılar.

IGRT, bir tür harici ışın radyasyon tedavisi olarak doğrusal hızlandırıcı (LINAC) adı verilen makine kullanır ve yüksek enerjili ışın ile hedefli olarak radyasyonu kanserli hücrelere ve tümörlere yönlendirir. Makine vücuda temas etmeden işlem yapar.

Görüntü Kılavuzlu Radyoterapi (IGRT) Neden Yapılır?

IGRT, tüm kanser türlerinin tedavisinde kullanılır. Bazen kanserli olmayan tümörleri kontrol altına almak için de kullanılmaktadır. IGRT özellikle hassas yapı ve organlarda çok yakın bulunan tümörler ve kanserler için idealdir ve sıklıkla kullanılır. Zor ve hassasiyet gösterilmesi gereken işlemlerde kullanılan bu tedavi yöntemi ile tüm kanserler odaklı şekilde işleme maruz kalır.

Ek olarak tedavi sırasında veya tedaviler araısnda hareket etme olasılığı olan kanserler için de faydalıdır ve sıklıkla tercih edilir.

IGRT Görüntü Kılavuzluğunda Radyoterapi Ne Zaman Kullanılır?

Radyasyon onkoloji doktorları genellikle IGRT teknolojisini, yoğunluk ayarlı radyoterapi (IMRT) ve stereotaktik vücut radyoterapisi (SBRT) ile birlikte kullanır. En sık kullanılan durumlar şöyledir:

• Akciğer kanseri
• Prostat kanseri
• Beyin kanseri
• Mide kanseri
• Yumurtalık kanseri
• Rahim ağzı kanseri
• Tiroid kanseri

IGRT Görüntü Kılavuzlu Radyoterapi Riskleri Nelerdir?

Çoğu tıbbi prodesürde olduğu gibi IGRT de adlandırılan görüntü kılavuzluğunda radyasyon tedavisinin de riskleri bulunur. Spesifik olan riskler vücudun diğer bölgelerine ne kadar radyasyon verildiği ile ilişkilidir.

Tedavi edilen bölge ve yaygın yan etkiler aşağıdaki gibidir:

• Vücudun herhangi bir bölgesinde uygulanan tedavilerde uygulanan bölgeye bağlı saç dökülmesi, cilt tahrişi ve aşırı yorgunluk
• Baş ve boyun tedavilerinde: Ağız kuruluğu, tükürük yoğunlaşması, yutma güçlüğü, boğaz ağrısı, yiyeceklerin tadında değişiklik, mide bulantısı, ağız yarası ve diş çürümesi
• Göğüs bölgesinde uygulanan tedavilerde: Yutma güçlüğü, öksürük, nefes darlığı
• Karın bölgesinde uygulanan tedavilerde: bulantı, kusma, ishal
• Pelvis bölgesinde uygulanan tedavilerde: ishal, mesane tahrişi, sık idrara çıkma, cinsel işlevlerde değişiklikler

Bu belirtilen yan etkilerin ortaya çıkması ile birlikte tedavi kontrol altına alınabilir ve çoğu zaman bu yan etkiler ortadan kalkabilir. Bazen de tedavi sonrası yan etkiler gözlemlenebilir. Bu yan etkilere geç yan etkiler denir. Çok nadir şekilde kanser tedavisinden yıllar sonra yeni bir kanser gelişimi gözlemlenebilir. Bu duruma ikinci primer kanser dönemi denir. Tedaviden sonra kısa ya da uzun sürede oluşabilecek yan etkiler ile ilgili doktorlar ile iletişime geçmek, bir yan etki görüldüğü durumda ise derhal bilgi vermek hastalıkların seyri açısından önemlidir.

IGRT Görüntü Kılavuzlu Radyoterapi Süreci

Tedavi süreci diğer rasyasyon tedavilerinde olduğu gibi hastanın masada yatarken enerji ışınlarının bölgeyi hedef alarak tedavi etmesiyle başlar.

Tedavi seansları sırasında uzman doktor tarafından ekibi tarafından yeni bir görüntüleme taraması daha yaparak tüm tedavi sürecindeki görüntülemeleri karşılaştırabilir. Görüntü kılavuzluğunda radyoterapi aşağıdakileri içeren taramaları içerebilir.

• Röntgen
• BT taramaları
• MR manyetik rezonans görüntüleme taraması
• Pozitron emisyon tomografisi PET taramaları
• Ultrason testi

Genel olarak IGRT tedavisi süreci 15 ile 20 dakika sürebilmektedir. Tedavi edilecek tümörlü alanın ve hastalığın durumuna göre değişiklik gösterebilir ve böyle durumlarda 30 dakika ila bir saat sürdüğü durumlar olabilmektedir. IGRT, radyasyon tedavisi radyasyon uygulayabilmektedir. Doktorlar tedaviyi yaparken sonuçları daha önceki sonuçlarla karşılaştırarak süreci takip edebilir. Bu süreçte tedaviyi durdurabilir. Bu karşılaştırma ile beraber tedavi süreci ve tedavi masasındaki pozisyonu değiştirebilir.

IGRT (Görüntü Kılavuzluğunda Radyoterapi) Faydaları

Bu tedavi, vücudun hareket eden veya çok hassas hedefleme gerektiren bölgelerindeki kanserli tümörleri tedavi etme üzerinde etkili ve oldukça güvenli bi yöntemdir. Genel olarak iyileşme süreci, tedavi programının ve radyasyon tedavisinin yan etkileri gibi faktörlere bağlı gelişir. Yaygın olarak;

• İshal
• Tükenmişlik
• Bulantı ve kusma
• Tahriş ve kaşıntı gibi cilt yüzeyindeki değişiklikler

Gibi yan etkilere sahiptir. Bu yan etkilerin görülmesi durumları tedavi süresine etkilidir.

Görüntü Kılavuzlu Radyoterapi (IGRT) İle İlgili Sıkça Sorulan Sorular

IGRT ile IMRT (yoğunluk modülasyonlu radyasyon tedavisi) arasındaki fark nedir?

IGRT gibi, yoğunluk modülasyonlu radyoterapi (IMRT) de tümörün görüntülerini kullanarak, tümörü hedef alan ve yakındaki sağlıklı dokuyu koruyan bir tedaviyi planlamayı içerir. IMRT'de radyasyon onkologları görüntüleri bir bilgisayar programına girer. Program, tümörün boyutlarını kullanarak birden fazla enerji ışını veya tek bir ışın kullanan bir tedavi tasarlar. IGRT'de radyasyon onkologları tedavi sırasında görüntüleme testleri yaparlar. Radyasyon onkoloğunuz radyasyonu vermek için her iki tedavi türünü de birleştirebilir.

IGRT ile stereotaktik vücut radyoterapisi (SBRT) arasındaki fark nedir?

Stereotaktik vücut radyoterapisinde (SBRT), doktor tarafından tedavi planlama sürecinde elde ettiği görüntülere dayanarak tedaviyi planlar. IGRT'de tedavi öncesi ve tedavi sırasında görüntü alınır. Görüntü kılavuzluğunda radyoterapi, stereotaktik radyoterapi ve yoğunluk modülasyonlu radyoterapi, harici radyasyon tedavisinin (EBRT) ileri ve hassas teknoloji türlerine örnektir.

IGRT tıpta ne anlama gelir?

Görüntü rehberliğinde radyoterapi tedavisi (IGRT), harici uygulanan ışın kullanılarak yapılan radyasyon tedavisidir.

*Bu içeriğin geliştirilmesine Memorial Tıbbi Yayın Kurulu katkı sağlamıştır. Sitede yer alan tüm içerikler yalnızca genel bilgilendirme amacı taşımaktadır. Şikayetinizle ilgili değerlendirme, tanı ve tedavi için mutlaka bir doktora başvurunuz."