Trombolitik Tedavi Nedir? Trombolitik Tedavi Kimlere Yapılır?

Trombolitik tedavi, kan pıhtılarını durdurmak için damar içi ilaç veya kateter kullanır. Bu tedavi, kalp krizi, pulmoner emboli veya felçten kaynaklanan hasarı azaltabilir. Ayrıca DVT ve PAD ile ilişkili kan pıhtılarını da tedavi eder. Trombolitik tedavi genellikle kan pıhtılarını başarıyla tedavi eder, ancak altta yatan nedeni tedavi etmek için başka bir ameliyata da ihtiyaç olabilir.

Trombolitik Tedavi Nedir?

Trombolitik tedavi (tromboliz olarak da bilinir), kan pıhtılarını eritmek için ilaçların kullanılmasıdır. Tromboliz, kan akışını iyileştirerek, pıhtı oluştuğunda vücudunuzdaki organ ve dokulara verilen hasarı azaltır.

Kalp krizi, felç veya akciğerlerde kan pıhtıları (pulmoner emboli) gibi normal kan akışında akut tıkanıklıklar varsa, sağlık hizmeti sağlayıcıları acil tedavi olarak trombolitik tedaviyi kullanabilir. Başarı şansını artırmak için uzman hekimler bu ilaçlara mümkün olan en kısa sürede başlamayı önerir. Trombolitik tedavi ayrıca derin ven trombozu (DVT), periferik arter hastalığı (PAD) ve diğer rahatsızlıklarla ilişkili kan pıhtılarının çözülmesine de yardımcı olabilir.

Sağlık hizmeti sağlayıcıları trombolitik tedaviyi ya IV yoluyla ya da uzun, ince bir tüp (kateter) aracılığıyla uygularlar.

Trombolitik Tedavi Kimlere Uygulanabilir?

Trombolitik tedavi, damar içinde oluşan pıhtıların çözülmesini salayan etkili bir tedavi yöntemidir. Yüksek riskli hastalarda trombolitik tedavi hayat kurtarıcı olacaktır. Doktor tarafından yapılan değerlendirme sonucunda pıhtının ve hastanın genel sağlık durumu önemlidir. Genellikle tedavi için uygun olan kişiler;

• Kan sulandırıcı ilaçların kullanılması ( antikoagülanlar ) DVT ,
• Pulmoner emboli (PE) Akciğer embolisi yaşayanlar,
• Kalp krizi
• İnme (felç)
• PAD ile ilişkili kan pıhtılarını azaltmadıysa

Trombolitik Tedavi Kimlere Uygulanmamalıdır?

Trombolitik tedavi her hasta için uygun değildir. Bazı durumlarda ciddi riskler oluşturabilir. Kanama riskini artıran aşağıdaki gibi durumlarınız varsa trombolitik tedaviyi genellikle önermez:

• Aktif kanama durumu olanlar
• Yakın zamanda geçirilmiş beyin kanaması/kanaması (intrakranial hemoraji) yaşayanlar
• Yakın zamanda beyin veya omurga ameliyatı geçirmiş olanlar
• Şiddetli yüksek tansiyon (hipertansiyon) hastaları
• Şiddetli böbrek hastalığı geçirenler
• Yakın zamanda geçirilmiş travmatik beyin hasarı yaşayanlar
• Hamile kadınlar
• Yaşlı kişiler ( komplikasyon riski bulunur.)

Trombolitik Tedavi Tipleri Nelerdir?

Trombolitik tedaviler genellikle hastanın veya hastalığın durumuna göre değişkenlik gösterebilir. Kullanılan üç tip trombolitik tedavi yöntemi vardır. Bunlar:

Sistemik tromboliz

İlacın kan dolaşımınıza verilmesini sağlayan bir IV hattıdır. Genellikle kalp krizi, PE ve felç gibi durumlarda acil bir prosedür olarak kullanılır. Genellikle yaklaşık bir saat süren sistemik trombolitik tedavi uygulama şekli:

• Vücudu rahatlatmak için sakinleştirici uygulaması
• IV uygulanacak bölgenin uyuşturulması için lokal anestezi
• IV hatta koldaki bir damara yerleştirilir. Trombolitik ilaç, kan pıhtısına ulaşana kadar kan dolaşımında hareket halindedir.
• İşlem sonrası damar yolu çıkarılır ve kesi steril bir tıkaçla kapatılır.

Kateter yönlendirmeli tromboliz

 İlacı doğrudan kan pıhtısına ileten uzun bir kateter. Genellikle DVT ve PAD tedavisinde planlı bir işlem olarak kullanılır. Kateter yönlendirmeli tromboliz işlemi:

• Rahatlama sağlayacak sakinleştirici uygulaması ile başlar.
• Uzun ve ince bir tüp(kateter) yerleştirileceği bölgenin uyuşturulması için lokal anestezi yapılır
• Boyunda, kasıklarda, kolda veya dizlerin arkasında küçük bir kesi açılır. Ardından kateter damara yerleştirilir.
• İlaç, kan pıhtısına giden katetere enjekte edilir. Kateterin ucundaki bir cihazla pıhtı parçalanabilir veya emilebilir. Bu durum Mekanik trombektomi olarak adlandırılır.
• İlacın etki etmesi iki güne kadar sürebilir. Bu sürede hastanede gözlem altında olmak gerekebilir.
• İşlem sonrası kateter çıkarılır. Kesi yeri steril tıkaçla kapatılır.

Mekanik trombektomi

 Ucunda dönen veya ultrason cihazı, vantuz veya sıvı jeti bulunan ve pıhtıyı parçalayan veya emen uzun bir kateter. Bazen kateter yönlendirmeli trombolizle birlikte kullanılır.

Trombolitik Tedavi Sonrasındaki İşlemler Nelerdir?

Trombolitik tedaviden sonra sağlık uzmanı, kan pıhtısının tamamen temizlenip temizlenmediğini görmek için görüntüleme test yöntemlerini kullanır. Bu testler şöyledir:

• Anjiyogram
• Venogram
• BT Taraması
• Ekokardiyogram

Trombolitik Tedavinin Avantajları Nelerdir?

Trombolitik tedavi ciddi sonuçlar doğuran ani kan pıhtılarında hayat kurtarıcı bir tedavi yöntemidir. Uygulandığı takdirde şunlara neden olabilen kan pıhtılarını çözebilir:

• Engellilik.
• Uzuv kaybı.
• Ölüm

Trombolitik Tedavinin Riskleri veya Komplikasyonları Nelerdir?

Trombolitik tedavinin başlıca riski iç kanamadır. Trombolitik tedavi gören kişilerin yaklaşık %5'inde ciddi kanamalar, yaklaşık %1'inde ise felce neden olan beyin kanamaları görülür. Diğer riskler şunlardır:

• Alerjik reaksiyonlar .
• Burunda , dışkıda veya idrarda kanama .
• IV veya kateter giriş yerinde kanama veya morarma .
• Özellikle diyabet hastasılarında böbrek hasarı .
• Düşük kan basıncı ( hipotansiyon ).
• Kan pıhtısının vücudun başka bir yerine hareket etmesi.
• Şişmiş doku ( anjiyoödem ).
• Ventriküler aritmi 

Trombolitik Tedavi Sonrasında Doktora Ne zaman Gidilmeli?

Trombolitik tedaviden sonra aşağıdaki belirtilerden herhangi birini yaşarsanız sağlık uzmanınıza başvurmak ciddi sağlık sorunlarının önüne geçer.

• Göğüs ağrısı .
• IV veya kateter giriş yerinde kanamanın devam etmesi veya sıvı sızıntısı.
• Ateş
• Gittikçe kötüleşen mide bulantısı veya baş ağrısı .
• Kollarınızda veya bacaklarınızda karıncalanma veya uyuşma .
• IV veya kateter giriş yerinde sıcaklık veya kızarıklık.
• IV veya kateter giriş yerinde kötüleşen ağrı veya şişlik ( ödem )

Trombolitik Tedavi İle İlgili Sıkça Sorulan Sorular

Trombolitik tedavi aldıktan sonra yapılması gerekenler nelerdir?

En az bir gün yoğun bakımda kalmak gerekebilir,Gözlem için hastanede bir ila üç gün kalmanız istenebilir. Tıbbi ekip pıhtıların çözüldüğünden emin olacaktır.

Trombolitik tedavi ne kadar sürer?

Tedavi yöntemi olarak yaklaşık 1 saat olurken, tedavinin tamamlanması için etki süresi 48 saate kadar çıkabilir.

*Bu içeriğin geliştirilmesine Memorial Tıbbi Yayın Kurulu katkı sağlamıştır. Sitede yer alan tüm içerikler yalnızca genel bilgilendirme amacı taşımaktadır. Şikayetinizle ilgili değerlendirme, tanı ve tedavi için mutlaka bir doktora başvurunuz."