DaBT IPA Hib HepB Aşısı (Altılı Karma Aşı)

Altılı karma aşı; Difteri, tetanoz, selüler (hücresiz) boğmaca aşısı (DaBT), inaktif poliovirüs ve hemofilus influenza b konjuge aşısı (IPA ve Hib) ile hepatit B aşılarının birlikte kullanılarak oluşturulan; difteri, tetanoz, boğmaca, polio virüs, hemofilus influenza tip B ve hepatit B’nin neden olduğu enfeksiyonlara karşı koruma sağlamak için kullanılan bir aşıdır. Çocukluk döneminde yapılır. Geçici yan etkileri nadiren de olsa görülebilir. Ancak koruduğu hastalıkların etkileri düşünüldüğünde yan etkilere yakalanma konusunda tereddüt edilmemelidir.

DaBT-İpa-Hib-HepB Aşısı Nedir?

DaBT IPA Hib Hep B aşısı (altılı karma aşı), çocukluk çağında uygulanan kombine bir aşı türüdür. Bu aşı, birden fazla hastalığa karşı bağışıklık sağlar. Formülünde difteri, aselüler boğmaca (pertussis), tetanoz, inaktif poliovirüs (IPA) , Haemophilus influenzae tip b (Hib) ve hepatit B (rDNA) bileşenleri bulunur. Bu sayede çocuğun bağışıklık sistemini aynı anda altı farklı ciddi hastalığa karşı korur.

Bu aşı vücuttaki hastalıklara karşı kendi korumasını yani antikorlarını üretmesini sağlayarak etki gösterir. Bu aşı yalnızca 6 hafta ile 6 yaş arasındaki bebek ve çocuklara uygulanır.

DaBT IPA Hib HepB Aşısının Önemi

DaBT IPA Hib Hep B aşısı, bebeklik döneminde yapılan en önemli koruyucu sağlık uygulamalarından biridir. Bu aşı sayesinde geçmişte binlerce çocuğun hayatını kaybetmesine yol açan difteri, boğmaca ve çocuk felci gibi hastalıklar büyük ölçüde kontrol altına alınmıştır. Düzenli aşılama programlarına uyulması, toplum bağışıklığının sürdürülmesi açısından da kritik öneme sahiptir.

DaBT IPA Hib Hep B Aşısı Hangi Hastalıklarda Etkili

Difteri, tetanoz, boğmaca hastalıklarında, poliovirüs, hemofilus influenza b gibi virüs ve bakterilerin neden olduğu rahatsızlıkların gelişmesini önlemek için etkilidir. Bu rahatsızlıklar, etki eden virüs ve bakterilerin çok ciddi sonuçları olabilmektedir.

Difteri: Solunum güçlüğü, kalp sorunları, sinir hasarı, zatürre ve muhtemel ölüme neden olan ciddi bir hastalıktır. Ciddi komplikasyon riski çok küçük çocuklarda ve yaşlı bireylerde daha çok yüksektir.

Tetanoz: Tüm vücudu tutabilen ciddi bir hastalıktır. Omurgada kemik kırıklarına yol açabilecek kadar şiddetli kasılmalara, çene kilitlenmelerine neden olabilir. Nöbetlere, şiddetli kas spazmlarına neden olan çok ciddi bir hastalıktır. Tetanoz, aşı yaptırmayan veya önceki aşılardan yeterli koruma alamamış kişilerde görülmeye devam eder.

Boğmaca (Pertussis): Nefes almayı engelleyebilecek şiddetli öksürük nöbetlerine neden olan ciddi bir hastalıktır. Boğmaca ayrı olarak zatürre, uzun süreli olan bronşit, nöbetler, beyin hasarı ve ölüme de neden olmaktadır.

Poliomyelit (Çocuk Felci): yürüme ve nefes almayı sağlayan kaslarında dahil olduğu ve bu kasların felce uğraması durumuna neden olan ciddi bir enfeksiyondur. Çocuk felci enfeksiyonuna neden olan poliovirüs, kişinin kendi kendine nefes alamamasına ilerleyen bir tabloya neden olmaktadır. Bu nedenle kişi solunum cihazı olmadan nefes alamaz hale gelebilir. Bacakları da etkileyen çocuk felci çocuğun destek olmadan yürüyememesi ya da tekerlekli sandalyeye mahkum olmasına neden olur ve tedavisi yoktur.

Haemophilus influenzae tip b (Hib): Bu bakterinin neden olduğu enfeksiyon doğrudan beyni etkileyerek menenjite sebep olabilir. Beynin yönettiği tüm fonksiyonlar olumsuz etkilenir. Bununla birlikte sistemik tutulum yaparak, diğer organlarda da kalıcı hasarlara sebep olabilir.

Hepatit B: Başta karaciğeri etkileyen bir enfeksiyon hastalığıdır. Kan, cinsel temas veya anneden bebeğe geçiş yoluyla bulaşabilir. Hastalık yorgunluk, ateş, karın ağrısı ve sarılık gibi belirtilere yol açabilir. Kronikleşmesi durumunda ise siroz veya karaciğer kanseri riskini artırabilir. Erken tanı ve aşıyla korunma, Hepatit B’nin yönetilmesinde büyük önem taşır.

Tüm bu hastalıklar hayatı tehdit eden ve ciddi sonuçları olan hastalıklardır. Aşılama sonrası yan etki görülebilir ama ciddi bir yan etki beklenmez. Çocukların bu hastalıklara yakalanma ihtimali ve bunun sonucunda kalıcı olarak sekelli kalma ya da ölüm gibi olasılıkları, yan etki olasılıklarından çok daha yüksektir.

DaBT IPA Hib HepB Aşısı İçeriği ve Etki Mekanizması

DaBT IPA Hib HepB aşısı şu bileşenleri içerir:

• Difteri toksoidi: Difteri bakterisinin ürettiği toksine karşı bağışıklık kazandırır.
• Tetanoz toksoidi: Tetanoz bakterisinin neden olduğu kas spazmlarına karşı korur.
• Aselüler boğmaca antijenleri: Boğmaca bakterisinin solunum yolunda oluşturduğu enfeksiyona karşı koruma sağlar. 
• İnaktif poliovirüs (IPA): Çocuk felcine karşı bağışıklık kazandırır.
• Hib polisakkarit antijeni: Menenjit, zatürre ve epiglotit gibi enfeksiyonlara yol açan Hib bakterisine karşı korur.
• Hep B yüzey antijeni: Karaciğer hastalıkları, siroz gibi hastalıklara karşı korur.

Aşı, vücudun bağışıklık sistemini bu mikroorganizmalara karşı antikor üretmeye teşvik eder. Bu antikorlar, ileride aynı mikroplarla karşılaşıldığında hızlı bir bağışıklık yanıtı oluşturarak hastalığın ortaya çıkmasını önler.

DaBT IPA Hib HepB Aşısı Uygulama Zamanı ve Doz Şeması

Dabt IPA Hib HepB yani altılı karma aşısı genellikle;

•  2. , 4. , 6. ve 18. ay olmak üzere 4 doz halinde uygulanır. Bazı takvimlerde 4. doz 15–18 ay arasında yapılabilir.
• Aşı kas içine (intramüsküler) enjeksiyon yoluyla uygulanır; genellikle bacakta uyluk kasına veya daha büyük çocuklarda kolda deltoid kasına yapılır. Aynı anda başka bir bölgeye başka aşılar da yapılabilir. Ayrıca yan etkileri giderecek ilaç tedavisi de önerilebilir. Aşı serisi için plana sadık kalınmalı ve herhangi bir aşının yapılamama durumu olursa derhal randevu alınmalıdır.

DaBT IPA Hib HepB Aşısı Olası Yan Etkileri

Her aşıda olduğu gibi, DaBT IPA Hib HepB aşısı da bazı hafif ve geçici yan etkilere yol açabilir. En sık görülenler şunlardır:

• Enjeksiyon bölgesinde ağrı, kızarıklık veya şişlik
• Hafif ateş
• Huzursuzluk veya uyku hali
• İştah azalması
• Nadiren alerjik reaksiyon (döküntü, nefes darlığı, yüz şişmesi)

Daha az görülebilen etkiler;

• Kalp atış hızında artış
• Bayılma
• Titreme
• Tırnak yataklarında, dudaklarda, avuç içlerinde mavimsi renk
• Uyuşukluk
• Eklem ağrısı, sertliği, şişmesi
• Göz kapakları, yüz, dudak, el ve ayakların şişmesi
• Bilinç bulanıklığı

Şiddetli alerjik belirtiler çok nadir görülür ancak ortaya çıkarsa derhal bir sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

DaBT IPA Hib HepB Aşısı Sonrası Dikkat Edilmesi Gerekenler

Aşı sonrasında genellikle bazı etkiler görülebilir. Bu nadiren de olsa riske atılmamalı gözlem yapılmalıdır.

• Aşı sonrası 48-72 saat boyunca çocuğun genel durumu gözlemlenmelidir.
• Hafif ateş durumunda doktor önerisiyle ateş düşürücü kullanılabilir.
• Aşı yapılan bölgeye soğuk kompres uygulamak ağrıyı azaltabilir.
• Çocuğun yeterli sıvı alması ve dinlenmesi sağlanmalıdır.

DaBT IPA Hib HepB Aşısı Kimlere Uygulanmaz?

Aşağıdaki durumlarda aşının uygulanması ertelenebilir veya yapılmaz:

• Yüksek ateşli enfeksiyonu olan çocuklar
• Aşının bileşenlerine karşı daha önce ciddi alerjik reaksiyon göstermiş bireyler
• Nörolojik hastalık öyküsü olan veya boğmaca aşısına bağlı ciddi yan etki gelişmiş çocuklar

Doktor, çocuğun tıbbi geçmişine göre aşının uygunluğunu değerlendirir.

DaBT IPA Hib HepB Aşısı Sonrası Doktora Başvurulması Gereken Durumlar

Aşağıdaki belirtiler görülürse vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır:

• 39°C’nin üzerinde ateş
• Uzun süren ağlama veya bilinç değişikliği
• Nefes darlığı veya ciltte morarma
• Enjeksiyon yerinde büyük şişlik veya irin oluşumu

DaBT IPA Hib HepB Aşısı ile İlgili Sıkça Sorulan Sorular

Dabt ipa hib hepB aşısı kaç hastalığa karşı korur?

6 farklı hastalığa karşı koruma sağlar: difteri, boğmaca, tetanoz, çocuk felci, Hemofilus influenza B ve hepatit B enfeksiyonu.

Dabt ipa hib hepB aşısından sonra banyo yapılabilir mi?

Evet, aşıdan sonra banyo yapılabilir; ancak enjeksiyon bölgesine bastırmamaya ovalamamaya özen gösterilmelidir.

Dabt ipa hib hepB aşısını kaçırırsam ne olur?

Dozlardan biri geciktiyse en kısa sürede takip eden hekime başvurulmalı ve eksik dozlar tamamlanmalıdır.

Dabt ipa hib hepB aşısı ile aynı gün başka aşılarla yapılabilir mi?

Evet, diğer rutin çocukluk aşılarıyla birlikte uygulanabilir. Bu durumda farklı enjeksiyon bölgeleri tercih edilir.

Dabt ipa hib hepB aşısı sonrası ateş normal mi?

Evet, hafif ateş bağışıklık sisteminin yanıt verdiğini gösterir ve genellikle kısa sürede geçer.

Beşli karma aşı değişti mi?

Evet. Çocukluk döneminde yapılan aşı takvimi 2025 yılında güncellendi. Türkiye’de 1998 yılından itibaren uygulanan hepatit B aşısı, 2008 yılından beri uygulanan beşli karma aşıya eklenerek altılı karma aşı uygulamasına başlandı.

*Bu içeriğin geliştirilmesine Memorial Tıbbi Yayın Kurulu katkı sağlamıştır. Sitede yer alan tüm içerikler yalnızca genel bilgilendirme amacı taşımaktadır. Şikayetinizle ilgili değerlendirme, tanı ve tedavi için mutlaka bir doktora başvurunuz."