Septik artrit, eklemlerde meydana gelen ve bakteri ya da mantar enfeksiyonu nedeni ile ortaya çıkan iltihaplı bir hastalık türüdür. Bakteriler genellikle kan dolaşımına karışır. Kan dolaşımı ile birlikte de eklemlere ulaşır. Böylelikle iltihaplanma meydana gelir. Kişinin sağlığını ciddi derecede etkileyen bir hastalıktır. Bu nedenle de septik artrit oluşumu meydana geldiğinde ve belirtiler ortaya çıktığında, direkt olarak uzman hekimlere başvurulmalıdır. Tedavi edilmesi gereken bir durumdur. Septik artrit oluşumu meydana geldiğinde eklemlerde irin birikmeye başlar. İrinin eklemlerde birikmesi halinde ise bazı belirtiler ortaya çıkar. Bu belirtiler genellikle şiddetli ağrılar ile kendisini gösterir. Yapay eklem ameliyatı geçirmiş olan kişilerde de bu hastalığın görülme riski vardır.
Septik Artrit Nedir?
Septik artrit, eklem boşluğuna mikrobiyal ajanların girmesiyle hızla şiddetli inflamasyon ve tahribata yol açan iltihaplı görülen acil bir romatolojik tablodur. Septik artrit eklem sıvısında iltihap, sadece eklemlere değil aynı zamanda eklemlerin çevresindeki dokulara da zarar verir. Bu hastalığın başkalarına bulaşma riski de söz konusudur. Diğer bulaşıcı hastalıklar gibi temas ya da solunum ile bulaşmaz. Fakat kişide açık yara varsa bu bakteri, açık yarayı kullanarak hastalığı bulaştırabilir.
Aynı zamanda septik artrit cinsel yolla bulaşan hastalık türlerinden birisi olarak da bilinir. Cinsel birliktelikte kişinin vücudunda bulunan mikroplar ve bakteriler karşı tarafa geçiş yapar. Mikropların direkt olarak kana karışması ve kan dolaşımı ile eklemlere gitmesi sonucu septik artrit meydana gelir. Açık yaralarda bulaşıcılık riski çok daha yüksektir.
Septik Artrit Belirtileri Nelerdir?
Septik artrit oluşumu meydana geldiğinde genellikle şiddetli ağrılar ile ortaya çıkar. Kişinin ani bir şekilde eklemlerinde ağrı meydana gelir. Eklem ağrısı şiddetli olduğu için kişinin günlük hayatını dahi olumsuz yönde etkiler. Git gide ağrının şiddeti artış gösterir. Kişi ağrı hissinden dolayı uykuya dalmakta zorluk çekebilir. Aniden ortaya çıkan bu eklem ağrılarına ek olarak farklı belirtiler de söz konusudur.
Hastalığın diğer belirtileri arasında yüksek ateş yer alır. Kişilerin vücut ısısında aniden artış meydana gelir. Bakteriler, kişinin vücuduna saldırdığı için vücut uyarı vermeye başlar. Enfeksiyon belirtileri görülmeye başlar. Titreme ve üşüme hali meydana gelir. Eklem iltihaplanmasının diğer bir belirtisi ise ödem oluşumu olarak bilinir.
İltihaplanan eklemin bulunduğu bölgede şişme görülür. Oluşan ödem genellikle yumuşak bir yapıdadır. Bazı durumlarda daha sert şekillerde de ortaya çıkabilir. Ödem, eklemin çevresine doğru yayılım gösterebilir. Bu süreçte bölgesel kızarıklıklar da meydana gelir. Özellikle iltihaplı bölgelerde cilt rengi değişmeye başlar. İlerleyen süreçte bu kızarıklıklar, morarıklığa dönüşebilir.
Diz ağrısı da eklem iltihaplanmalarının belirtileri arasında yer alır. Kas ve eklem ağrıları olduğu için halsizlik ve yorgunluk hissi oluşur. Çocuklarda huzursuzluk durumu ortaya çıkar. Ağrıdan dolayı çocuklar yürümek istemez ve eklemlere temas edildiğinde daha da huysuzlanır.
Septik artrit, hareket kısıtlılığına da neden olur. Eklemlerde meydana gelen ağrı, hareket etmeye bağlı olarak artış gösterir. Bu nedenle eklem iltihaplanması olan kişiler, istirahat etmeye özen göstermelidir. Bazı kişilerin ise eklemlerini hareket ettiremediği görülür. Hareket kısıtlılığına sebebiyet veren septik artrit, özellikle çocukluk dönemlerinde daha sık ortaya çıkar.
Septik Artrit Tanı Kriterleri Nelerdir?
Septik artrit tanısı konulabilmesi için öncelikle hastada ortaya çıkan semptomlar değerlendirilir. Böylelikle klinik muayene gerçekleşir. Bu semptomlar neticesinde ise septik artrit tanı kriterleri ile hastalara net bir tanı konulur. Hastalığın tanı kriterleri arasında görüntüleme yöntemlerine başvurulması yer alır. Özellikle röntgen sayesinde kişilere tanı konulması mümkün hale gelir. Röntgen çekimi gerçekleştiğinde eklemlerin yapısı incelenir.
Ultrasonografi ile de hastalara tanı konulabilir. Ultrasonografi sayesinde bölgede sıvı birikmesi meydana gelip gelmediği incelenir. Özellikle kalça bölgesinde meydana gelen septik artrit, ultrasonografi ile daha kolay bir şekilde teşhis edilir.
Septik artrit tanı yöntemlerinden bir diğeri ise MR çekimidir. MR çekiminde, eklemlerde iltihaplanma olduğu daha net görülür. Aynı zamanda eklemde başka bir problem olup olmadığını da MR çekimi ile görmek mümkündür. Laboratuvar bulguları ile birlikte kişinin hastalığı teşhis edilir. Diğer tanı kriterleri ise şunladır:
Eklem sıvısı analizi
Eklem sıvısı analizi ile kişinin eklemlerinde iltihaplanma olup olmadığı kontrol edilir. Yapılan analiz sırf tanı koymak için değil aynı zamanda tedavide kullanılacak olan antibiyotik türünün belirlenmesi açısından da önemlidir. Kişinin eklemlerinden sıvı alınır. Alınan sıvı örneği incelenir. Bu inceleme sonrasında kişinin eklem sıvısında iltihap görülmesi, septik artrit belirtisi olarak kabul edilir. Aynı zamanda lökosit sayısı normalden yüksektir ve eklem sıvısı bulanık bir şekilde görülür. Kültür testi yapılarak hangi bakterinin ya da mikrobun hastalığa neden olduğu da teşhis edilir.
Kan kültürleri ve laboratuvar testleri
Kan kültürü ile vücuttaki bakterilerin durumu incelenir. Mikroplar ya da bakteriler kana karışmış ise bu sayede ortaya çıkar. Laboratuvar testleri sayesinde de kişiye tanı konulabilir. Laboratuvar testleri sonucunda kişinin; CRP, ERP ve lökosit değerleri normalden yüksek çıktığında, septik artrit şüphesi ortaya çıkar. Bakteri ya da mantar nedeni ile kişide herhangi bir enfeksiyon problemi olması halinde laboratuvar testlerinde prokalsitonin değerlerinde de yükselme olur.
Septik Artrit Etkenleri ve Komplikasyonları Nelerdir?
Septik artrit etkenleri genellikle mantarlar, mikroplar ve bakterilerdir. En yaygın etken ise staphylococcus aureus olarak bilinir. Hastalığın neredeyse %50'lik bir kısmı, staphylococcus aureus bakterisinden kaynaklı olarak ortaya çıkar. Bu durum özellikle çocuklarda daha sık görülür.
Yaşlılık dönemindeki kişilerde görülen septik artrit ise genellikle streptococcus bakterisi ve bu bakterinin diğer türleri ile alakalıdır. Bağışıklık sistemi zayıf olan kişilerde bu tür bakterilere daha sık rastlanır. Neisseria gonorrhoeae ise yetişkinlik döneminde kişilerde septik artrite neden olan bakteri türüdür. Bu bakteri, hastalığın bulaşıcılık göstermesine neden olur. Bulaşıcılık, cinsel ilişki ile gerçekleşir. Bu bakteri nedeni ile ortaya çıkan septik artritte belirtiler değişkenlik gösterebilir. Genellikle ağrı oluşumu sabit bir noktada değildir. Ağrı, kişinin vücudunu gezen bir yapıya sahip olarak ortaya çıkar. Septik artrit etkenleri arasında şu hastalıklar ve virüsler yer alır:
Gram negatif ajanlar da septik artrit etkenleri arasında yer alır. Bağışıklık sistemi zayıf olan kişileri etkiler. Diyabet hastalarında, yaşlılık döneminde ve bazı ilaç türlerini kullanan kişilerde gram negatif ajanlar görülebilir. Bu hastalıkta erken tanı oldukça önemlidir. Tedavi edilmeyen septik artrit, kişinin sağlığına zarar verir. Septik artrit komplikasyonları ise şöyle bilinir:
- Eklem kıkırdağı kaybı: Eklemde meydana gelen enfeksiyon, eklemlerde bulunan kıkırdaklara hasar verir. Kıkırdak dokusunda erime meydana gelme riski vardır. Bu durum, kişilerde hareket kısıtlılığına neden olur. Bu hareket kısıtlılığı ise kalıcı ya da geçici olarak görülebilir.
- Osteomiyelit: Osteomiyelit, kemik iltihabı olarak bilinir. Erken tanı konulmadığında ve tedaviye başlanmadığında bu durum daha ciddi bir hale gelir. İltihap kemiklere yayılır. Çocuklarda bu durum daha risklidir. Büyüme çağındaki çocuklarda osteomiyelit oluşması, gelişim problemlerine sebebiyet verir.
Bakterilerin kana karışması halinde sepsis oluşumu meydana gelebilir. Bu durum ise organ yetmezliğine sebep olur. Hastalarda hayati risk başlar. Tedavilerin aksatılması halinde ise tekrar eklem iltihaplanması görülme ihtimali söz konusudur.
Septik Artrit Tedavi Yaklaşımları
Septik artrit tedavi sürecine başlanabilmesi için kişiye tanı konulması gerekir. Ortaya çıkan belirtiler ile birlikte kişilerin, hastaneya başvurması gereklidir. Alanında uzman ortopedi hekimlerine şikayetler bildirilmelidir. Kişiye tanı konulduktan sonrasında ise septik artrit tedavisine başlanır.
Bu süreçte uygulanabilecek olan farklı tedavi yöntemleri vardır. Öncelik, enfeksiyonun yayılımını önlemektir. Bunun için ise yüksek doz intravenöz antimikrobiyal tedavi yöntemine başvurulur. Antibiyotik ilaçların kullanımı gerçekleşir. Eklem boşluğunun temizlenmesi gerekir. Bu nedenle de artoskopik yıkama yöntemine ya da iğne ile sıvı çekme yöntemine başvurulabilir.
- Septik artrit ameliyatı: Diğer septik artrit tedavi yaklaşımı ise septik artrit ameliyatıdır. Özellikle protez eklemlerde görülen septik artrit hastalığında cerrahi müdahale gerçekleşir. Geniş alanlardaki eklemde görülen septik artrit için de yine cerrahi müdahale gerekir. Ameliyatta kişinin iltihaplı eklemine yakın bir noktadan küçük bir kesi açılır. Bu kesinin içerisine kamera ile bakılır. Böylelikle iltihaplı bölge yıkanır ve temizlenir. Açılan kesinin kapatılması ile birlikte işlem tamamlanır.
- Ameliyat sonrası bakım ve izlem: Ameliyat sonrası bakım ve izlem süreci de oldukça önemlidir. Bu süreçte kişiler düzenli olarak doktor kontrollerine gitmelidir. Septik artrit ameliyatı sonrası fizik tedavi gerekli olabilir. Eklemden sıvı çekilmesi bir süre daha devam edebilir.
Şiddetli olarak görülen septik artrit hastalığında ise açık ameliyat gerçekleştirilebilir. Apse varsa ve iltihap fazla yayılmışsa ameliyat gerekir. Diğer tedavi yöntemlerine kıyasla daha ağrılı olduğu bilinir.
Septik Artrit ile İlgili Sıkça Sorulan Sorular
Septik artrit nasıl önlenir?
Hastalığın önlenebilmesi için öncelikle kişisel bakıma dikkat edilmelidir. Hijyen kurallarına uygun davranılmalıdır. Vücutta farklı bir enfeksiyon hastalığı varsa ya da iltihabi bir hastalık söz konusu ise doktora başvurulmalıdır. Bu hastalıklar, ilerleyen süreçlerde septik artrit oluşumuna yol açabilir.
Tanı ne kadar sürede kesinleşir?
Hastalığa dair tanı konulabilmesi için bazı görüntüleme tekniklerine başvurulur. Kişinin semptomları, görüntüleme teknikleri ve kan testleri ile tanı konulur. Tanı genellikle kişi hastaneye başvurduğunda işlemlerin tamamlanması halinde konulur. Nadiren kesin tanı konulması iki gün sürebilir.
Taburculuk sonrası takip nasıl yapılır?
Taburcu olduktan sonra kişinin semptomlarının hafifleyip hafiflemediği kontrol edilir. Hareket kısıtlılığı kontrol edilir. Kronikleşen ağrı durumu olup olmadığına bakılır. Bu süreç yaklaşık 6 ay kadar sürer.
Yayınlanma Tarihi: 28 Temmuz 2025
*Bu içeriğin geliştirilmesine Memorial Tıbbi Yayın Kurulu katkı sağlamıştır. Sitede yer alan tüm içerikler yalnızca genel bilgilendirme amacı taşımaktadır. Şikayetinizle ilgili değerlendirme, tanı ve tedavi için mutlaka bir doktora başvurunuz."
