Bronşit Nedir? Bronşit Belirtileri Nelerdir? Bronşite Ne İyi Gelir?

Bronşit, patojenlerin neden olduğu tahriş veya enfeksiyon sonucu bronşiyal tüplerin akut veya kronik seyirde iltihaplanıp şişmesidir. Bronşiyal tüplerin iltihaplanması balgam ve öksürüğe neden olur. Hava yollarındaki şişliğin azaltılması ve artan koyulaşmış balgamın yumuşatılmasını sağlayan ilaçlar ile tedavi edilebilen bronşit tedavi edilmediğinde ilerleyerek akciğerlere hasar verebilir.

Bronşit Nedir?

Bronşit, akciğerlere hava taşıyan bronşların iltihaplanması sonucu, içeriden şişerek kalınlaşmasına, balgam üretimine, öksürüğe ve hırıltıya sebep olduğu solunum yolu hastalığıdır. Bronşiti olan kişiler rengi soluk ve yoğun balgam öksürürler. Kişinin yaşına, hastalık geçmişine ve mevsim geçişlerine göre bronşit türü de değişiklik gösterir.

Akut bronşit geçici bronşit olarak bilinirken kronik bronşit uzun süren bronşit türüdür ve genellikle sigaradan kaynaklanır. Akut bronşit ise soğuk algınlığı veya gribe bağlı meydana gelir. Akut bronşit ilaç tedavisiyle iyileşirken kronik bronşit daha ciddi bir durumdur ve sigara içen kişiler sigarayı en kısa sürede bırakmalıdır. 

Bronşit hastası olan bir kişide görülen en yaygın belirti balgamlı öksürüktür. Bu öksürük aynı zamanda hırıltı içeren bir ses de meydana getirir. Bununla birlikte yorgunluk, nefes darlığı ve alerjik reaksiyon da bronşit belirtileri arasında yer alır.

Bronşit Türleri Nelerdir?

Akciğerlere hava taşıyan bronş tüplerinin iltihaplanmasıyla olan bronşit, hastalığın seyri, süresi ve altında yatan nedenlere göre farklı türlere ayrılır. Bronşitin hangi türde olduğunu bilmek, doğru tedavi protokolünün belirlenmesi ve hastalığın zatürre bronşit belirtileri gibi daha ciddi komplikasyonlara ilerlemesini önlemek açısından kritiktir.

Akut bronşit

Genellikle soğuk algınlığı, grip gibi viral enfeksiyonları takiben aniden gelişen türdür. Hava yollarının kısa süreli iltihaplanması sonucu oluşur. Çoğunlukla 1 ila 3 hafta içinde iyileşme gösterir. Ancak bağışıklığı düşük kişilerde veya tedavi edilmeyen vakalarda, enfeksiyonun alt solunum yollarına inmesiyle birlikte yüksek ateş ve şiddetli öksürükle seyreden zatürre bronşit belirtileri tabloya eklenebilir. Bu nedenle akut süreçte dinlenme ve sıvı tüketimi önem taşır.

Kronik bronşit

En az iki yıl üst üste, yılın en az üç ayında devam eden balgamlı öksürükle kendini gösteren uzun süreli bir durumdur. Kronik bronşit, çoğunlukla sigara kullanımı, hava kirliliği veya mesleki tozlara uzun süre maruz kalma sonucu gelişir ve KOAH (Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı) tablosunun önemli bir parçasıdır.

Hastalığın bu evresinde hava yolları kalıcı olarak hasar görmeye başlar. En belirgin kronik bronşit belirtileri arasında; sabahları yoğunlaşan inatçı öksürük, koyu kıvamlı balgam, efor sarf ederken çabuk yorulma ve ilerleyici nefes darlığı yer alır. Eğer bu belirtiler ihmal edilirse, akciğer kapasitesi ciddi oranda azalabilir.

Alerjik bronşit

Hava yollarının polen, ev tozu akarı, hayvan tüyü veya kimyasal kokular gibi dış uyaranlara aşırı tepki vermesiyle ortaya çıkan türdür. Genellikle astımla ilişkilendirilen alerjik bronşit, mikrobik bir enfeksiyondan ziyade bir savunma mekanizması yanıtıdır. Kişi alerjene maruz kaldığında bronşlar daralır ve mukus üretimi artar. Bu da hırıltılı solunum ve kuru öksürük nöbetlerine yol açar.

Özellikle çocukluk döneminde bu durum daha hassas bir seyir izleyebilir. Ebeveynlerin dikkat etmesi gereken bebeklerde bronşit belirtileri; beslenme sırasında çabuk yorulma, hızlı nefes alıp verme ve göğüs kafesinde belirgin çekilmelerdir. Erken teşhis edilen alerjik durumlarda, çevresel düzenlemeler ve uygun tedaviyle semptomlar kontrol altına alınabilir.

Bronşit Neden Olur?

Bronşit, bakteri ve virüslerin etki etmesi sonucu akciğerlere giden hava yollarının tıkanması sonucunda meydana gelir. Bu bağlamda bronşlarda balgam yoğunlaşarak artar ve inatçı bir öksürük ortaya çıkar. Bunların yanında sigara, astım ve alerjiler de bronşit nedenleri arasında yer alır.

Bronşite yol açan faktörler şöyle sıralanabilir:

• Soğuk algınlığı veya grip virüsleri
• Sigara tüketimi veya pasif içicilik
• Astım 
• Birtakım alerjiler
• Hava kirliliği
• Kimyasal maddeler

Akut bronşitin en büyük sebebi mikroorganizmalardır. Mikroorganizmaların en sık sebebi ise virüslerdir. Virüslere oranla daha az görülmek ile birlikte bazen özellikle kapalı mekanlarda, toplu yaşanılan yerlerde bakteriler de akut bronşite yol açabilir. Bununla birlikte iki saatten uzun süre 12 dereceden daha düşük sıcaklıktaki havayı ağız açık bir şekilde solumak da irritasyon etkisi sebebiyle akut bronşite sebep olabilirken, duyarlı bireylerin duyarlı oldukları alerjenlere maruziyeti de bronşit ataklarına yol açabilir.

Kronik bronşitte ise en sık neden sigara dumandır. Aktif içicilik kadar pasif içicilik de kronik bronşite neden olur. Bunun yanı sıra hava kirliliği, kimyasal maddeler, duman, mesleksel maruziyetler de hem akut hem kronik bronşite sebep olabilir.

Akut bronşitin nedenleri nelerdir?

Akut bronşite çoğunlukla viral bir enfeksiyon neden olmaktadır. Aynı zamanda bakteri veya toz ve alerjenler ile ağır partiküllerin havada olması hastalığın seyrini ağırlaştırmaktadır. Akut bronşitin en önemli nedeni ise virüslerdir. Özellikle çocuklarda hastalık; burun, ağız veya boğazda (üst solunum yolunda) soğuk algınlığı veya başka bir viral enfeksiyondan sonra ortaya çıkmaktadır. Çocuklar hasta olan başka bir çocukla yakın temas sonucunda virüsü kapabilmektedir.

Alerjik bronşitin nedenleri nelerdir?

Enfeksiyon temelli bronşit türlerinden farklı olarak alerjik bronşit, vücudun savunma mekanizmasının dış dünyaya karşı gösterdiği aşırı hassasiyetten kaynaklanır. Bu tablonun ana nedeni, solunan havadaki polenler, ev tozu akarları veya evcil hayvan tüyleri gibi maddelerin bronşlarda birer tehdit olarak algılanmasıdır. Bağışıklık sistemi bu maddelere yanıt verirken hava yollarında inflamasyon oluşturur ve bu durum akciğerlerin kendini koruma refleksiyle yoğun mukus üretmesine yol açar.

Çevresel faktörlerin yanı sıra modern şehir yaşamındaki hava kirliliği, egzoz gazları ve sert kimyasal içerikli temizlik ürünlerinin solunması da bronşların doğal yapısını bozarak alerjik yanıtları tetikleyen temel unsurlar arasında yer alır. Özellikle genetik yatkınlığı olan bireylerde bu tetikleyicilerle kurulan temas, hava yollarının daralmasına ve dolayısıyla hırıltılı solunum nöbetlerine zemin hazırlar. Sürecin yönetilmemesi durumunda ise bu hassasiyet zamanla daha dirençli bir yapıya bürünerek kişinin yaşam kalitesini doğrudan etkileyen kronik bir döngüye dönüşebilir.

Bronşit Belirtileri Nelerdir?

Hem akut bronşitte hem de kronik bronşitte yapışkan ve zor atılabilen balgam, burun akıntısı ya da tıkanıklığı, hırıltı, öksürük, göğüs sıkışması ve nefes darlığı görülen bronşit belirtileridir.

Bronşit belirtileri genel olarak şunlardır:

• İnatçı öksürük
• Sarı, gri ya da yeşil renkte yapışkan balgam
• Nefes darlığı
• Nefes alıp verirken hırıltı
• Göğüs ağrısı
• Ateş
• Kilo kaybı ve iştahsızlık
• Karın ağrısı
• Halsiz ve yorgun hissetmek
• Alerjik reaksiyon
• Burun tıkanıklığı
• Baş ağrısı
• Boğaz ağrısı

İnatçı, hırıltılı ve balgamlı öksürük 

Bakteri ve virüsler, sigara, astım ve alerjilere bağlı olarak akciğerdeki hava yolları iltihaplanır ve mukusla dolar. Buna bağlı olarak da kişide yaygın olarak öksürük belirtisi görülür. Bu öksürük inatçı, hırıltılı ve balgamlı bir şekilde kendini gösterir.

Solunum problemi, nefes darlığı ve göğüste hırıltı 

Akciğerdeki hava yollarının iltihaplanması sonucunda akciğerde tahriş oluşur. Bunun sonucunda da kişi solunum problemi yaşar. Solunum problemi beraberinde nefes darlığı ve göğüste hırıltıyı getirir.

Yüksek ateş

Aynı zamanda yüksek ateş de bronşit hastalığının sık görülen belirtileri arasında gösterilir. 

Halsiz ve yorgun hissetmek

Bronşit hastası olan kişiler kendilerini halsiz ve yorgun hisseder. Bunlar da bronşit sürecinde görülebilecek semptomlar arasındadır. 

Kilo kaybı ve iştahsızlık

Kilo kaybı ve iştahsızlık özellikle kronik bronşitte görülen semptomlardır. Uzun süren bronşit olan kronik bronşit kişide iştahsızlık meydana getirerek kilo kaybı meydana getirir ve kişiyi zayıf düşürür. 

Kronik bronşitte ise özellikle efor ve hareketle gelen nefes darlığı ve hırıltının artması, yorgunluk hali ve hatta sık zatürre geçirme gibi belirtiler görülür. Bununla birlikte en az iki yıl boyunca, sene içerisinde 3 ay boyunca balgamlı öksürük de bronşit hastalığındaki şikayetler arasında bulunur.

Bebeklerde bronşit belirtileri nelerdir?

Bebeklerin solunum yolları yetişkinlere göre çok daha dar ve hassas olduğu için bronşit tablosu çok daha hızlı seyredebilir. Ebeveynlerin en çok dikkat etmesi gereken bebeklerde bronşit belirtileri, beslenme sırasında bebeğin çabuk yorulması, memeyi veya biberonu bırakarak nefes nefese kalmasıdır. Bunun yanı sıra huzursuzluk, uyku düzeninde bozulma ve burun kanatlarının nefes alırken dışa doğru açılması gibi fiziksel işaretler de solunum güçlüğüne işaret eder. Bebeklerde gelişen alerjik bronşit durumunda ise, bir enfeksiyon belirtisi olan ateş görülmeksizin ani gelişen hırıltı ve arka arkaya gelen kuru öksürük nöbetleri ön plandadır. Göğüs kafesinin nefes alırken içeri doğru çekilmesi veya bebeğin soluk alışverişine eşlik eden tiz bir ıslık sesi, bronşların daraldığının ve vakit kaybetmeden uzman bir doktor görüşü alınması gerektiğinin en somut kanıtlarıdır.

Çocuklarda bronşit belirtileri nelerdir?

Çocuklarda akut bronşit şu belirtilerle kendini göstermektedir. En sık görülen belirtiler şunlardır;

• Kusma veya öğürme
• Kuru veya balgamlı öksürük
• Öksürük başlamadan ortaya çıkan burun akıntısı
• Göğüs tıkanıklığı ve ağrısı ile boğaz ağrısı
• Halsizlik, titreme, hafif ateş
• Sırt ve kas ağrısı
• Hırıltılı solunum

Belirtiler genellikle 7-14 gün sürmektedir. Öksürük bazen kronikleşmektedir. İnatçı öksürük 3-4 hafta devam edebilmektedir.

Kronik bronşit belirtileri nelerdir?

Hastalığın uzun süreli ve ilerleyici bir evresi olan bu durumda, semptomlar genellikle yavaş yavaş gelişir ve kalıcı bir hal alır. En ayırt edici kronik bronşit belirtileri arasında, özellikle sabah uyandığında yoğunlaşan ve gün boyu devam edebilen inatçı balgamlı öksürük yer alır. Akciğerlerdeki hava yollarının sürekli olarak tahriş olması nedeniyle kişi, en basit fiziksel aktivitelerde bile nefes darlığı yaşayabilir ve kendini sürekli bir halsizlik hali içinde bulabilir. Eğer bu süreçte öksürüğün şiddeti artar, ateş yükselir ve balgamın rengi koyulaşarak nefes almak imkansız hale gelirse, bu tabloya zatürre bronşit belirtileri eklenmiş olabilir; bu durum enfeksiyonun daha derin dokulara yayıldığının göstergesidir. Göğüs bölgesinde hissedilen baskı ve hırıltılı solunum, bu evredeki hastaların günlük yaşam konforunu en çok kısıtlayan unsurlar olarak öne çıkar.

Zatürre ve Bronşit Belirtileri Arasındaki Farklar Nelerdir?

Bronşit ve zatürre sıklıkla birbirine karıştırılsa da, aslında akciğerin farklı bölümlerini etkileyen ve ciddiyet seviyeleri değişen iki ayrı hastalıktır. Bronşit, akciğerlere hava taşıyan kanalların iltihaplanmasıyken; zatürre, akciğer dokusundaki hava keseciklerinin (alveollerin) sıvı veya iltihapla dolmasıdır.

Bu iki tablo arasındaki en temel farklar şunlardır:

• Enfeksiyonun Yeri: Bronşit üst solunum yollarına yakın olan hava borularını etkilerken, zatürre akciğerlerin çok daha derinindeki dokuları ve hava keseciklerini hedef alır.
   
• Ateşin Şiddeti: Bronşit vakalarında ateş genellikle hafif seyretse de, zatürre bronşit belirtileri söz konusu olduğunda titremeyle birlikte görülen 39-40 dereceye varan yüksek ateş tipiktir.
   
• Öksürük ve Balgam: Bronşitte daha çok hırıltılı ve göğüsten gelen bir öksürük varken, zatürrede öksürüğe bazen pas renginde veya kanlı balgam eşlik edebilir.
   
• Nefes Darlığı: Bronşitte nefes darlığı genellikle efor sarf ederken veya hırıltı eşliğinde görülür; ancak zatürrede kişi dinlenme halindeyken bile çok hızlı ve yüzeysel nefes alır.
   
• Göğüs Ağrısı: Bronşitte öksürmeye bağlı bir kas ağrısı hissedilirken, zatürrede nefes alırken veya öksürürken artan keskin, batıcı bir göğüs ağrısı mevcuttur.
   
• Genel Durum Bozukluğu: Kronik bronşit belirtileri yaşayan kişilerde yorgunluk zamana yayılırken, zatürre hastalarında aşırı bitkinlik, iştah kaybı ve bazen zihinsel karışıklık gibi daha ağır bir tablo hakimdir.

Bronşite Ne İyi Gelir?

Hava yollarını açmaya yardımcı olan bir ilaç olan bronkodilatörler, nemlendirici ve buhar kullanımı, ballı zerdeçal veya zencefil çayları, tuzlu su gargarası, bol sıvı tüketimi, istirahat etmek, antiviral ilaçlar ve antibiyotik tedavisi bronşite iyi gelir. Yine nane, ıhlamur ve C vitamini içeren besinlerde bronşit için doğal tedavi niteliği gösterirler.

• Bol su ve sıvı tüketmek
• Zencefil, zerdeçal, nane ve ıhlamur gibi bitki çayları içmek
• Buhar inhalasyonu uygulamak ve ortamı nemlendirmek
• Tuzlu su ile gargara yapmak
• Bal ve llmonlu ılık su içmek
• Tütün ürünleri gibi boğaz tahrişine neden olan ürün kullanımını sınırlamak
• Semptomları hafifletmek ve iyileşmeyi hızlandırmak için doktor onaylı ilaç kullanmak

Bronşite iyi gelen doğal yöntemler:

Bal

Antioksidan bir yapıya sahip olan bal, bronşitin sebep olduğu öksürük, balgam gibi sorunların giderilmesine yardımcı olur. Bronşite karşı tüketeceğiniz balı tek başına da tüketebilir, zencefil ve zerdeçal ile de karıştırabilirsiniz.

Zencefil

Zencefil, rendeleyerek bal ile karıştırdığınızda bronşitin ortaya çıkardığı balgamlı öksürüğün yumuşamasında etkili olur. Dilerseniz zencefili çay olarak tüketerek de faydalanabilirsiniz.

Zerdeçal

Bağışıklık güçlendirici etkisi bulunan zerdeçalı ister toz olarak ister bal ya da zeytinyağı ile karıştırarak bronşite karşı kullanabilirsiniz. Süt ile zerdeçal karışımı da bronşite karşı tüketilebilir.

Soğan

Bronşit ile baş etmenin yollarından bir tanesi de soğan tüketmek olacakları. Antioksidan bakımından yüksek olan soğan bronşite iyi gelir.

Ihlamur

Soğuk algınlığı ve gribe karşı sıklıkla kullanılan ıhlamur, bronşite de iyi gelir. Öksürüğü hafifleterek iyi hissetmenize yardımcı olur.

Nane

Nane çayı demleyerek bronşite karşı tüketebilirsiniz. Bunun yanında naneli burun banyosu yapmak da bronşların açılmasına yardımcı olur.

Buharlaşan merhem

Buharlaşan merhemler sayesinde boğaz ve göğüs kafesinin rahatlamasını sağlayarak bronşite karşı kullanabilirsiniz. Buharlaşan merhem bronşite karşı evde uygulayabileceğiniz yöntemler arasında yer alır.

Bronşit Öksürüğüne Ne İyi Gelir?

• Sigara kullanılıyorsa bırakılmalı ve dumanından uzak durulmalı
   
• İç ve dış ortamdaki hava kirliliğine dikkat edilmeli
   
• Alerjik bireylerin duyarlı olduğu etkene maruziyeti engellenmeli (ev tozu akarı, küf, polen, ev hayvanları, duman gibi)
   
• İç ortam hava sıcaklığı ve nemine dikkat edilmeli (Oturma odaları ve çalışma odaları için 20-22 derece, yatak odaları için 16-19 derece, banyo ve çocuk odaları için 22-24 derece, mutfak için 18-20 derece ideal sıcaklıktır. İç ortam için ideal nem yüzde 40-60 arasıdır. Nem oranının artması küf ve akarların artışına, nem oranın azalması ise virüs ve bakterilerin çoğalmasına neden olur)
   
• Özellikle 12 derecenin altında havanın ağızdan solunması havayollarında iritasyona neden olur. Bu havalarda mutlaka uygun kıyafetler ile korunulmalı
   
• Bol sıvı alınmalı
   
• İstirahat edilmeli
   
• Hekim tarafından önerilen bronş açıcı ve mukus yumuşatıcı/azaltıcı tedaviler uygun şekilde kullanılmalı
   
• Hasta olan bireyler iç ortamda bulaşa yol açmamak için fazla bulunmamalıdır. Bulunulan ortamlarda etkin mekanik havalandırma yapılmalıdır.
   
• Hem araç hem de iç ortamlarda bulunan klimaların bakımı düzenli yapılmalı ve filtreleri periyodik olarak değiştirilmelidir. 

Bronşit Tanısı Nasıl Koyulur?

Bronşit tanısı öncelikle hastalık öyküsü ve fiziki muayene ile konulur. Hastalar öykülerini anlattığında hekim tarafından bu belirtiler değerlendirilir. Ardından fiziki muayene gerçekleştirilir. Gerekli durumlarda kan testi, balgam testi, solunum testi, kan gazı analizi, akciğer grafisi veya bilgisayarlı tomografi gibi çeşitli tetkikler istenebilir. Akut bronşit çoğunlukla üst solunum yolu enfeksiyonunu takiben başlar. Bu, hastalık öyküsünde oldukça önemli bir ipucunu oluşturur. Bu süreçte kişiye özel tetkikler hem bronşitin tanısının konulmasını, hem de bronşit ile karışabilecek başka hastalıkların değerlendirme dışı kalmasını sağlar.

Bu önlemler hastalığın yayılmasını engeller:

• Çocuklara el yakıma alışkanlığının kazandırılması önemlidir.
• Öksürürken veya hapşırırken burnunu ve ağzını kapatması gerektiği öğretilmelidir.
• Hastalığın yayılmaması için çocukların aşıları tam olmalıdır.
• Hasta olan çocuklarla diğer çocukların teması engellenmelidir. Özellikle okul ve kreşlerde hasta olan çocuklara izin verilmelidir.
• Hasta çocukların temas ettiği yüzeyler temizlenmeli ya da ve dezenfekte edilmelidir.
• Bebeklerde anne sütü solunum yolu enfeksiyonlarını azaltmaktadır. Solunum yolu enfeksiyonları emzirilen bebeklerde daha az görülmektedir.

Bronşit Nasıl Tedavi Edilir?

Bronşit tedavisinde temel hedef, bronşlardaki şişliği azaltıcı ve artan koyulaşmış balgamı yumuşatıcı ilaçların kullanılmasıdır. Bronşit hastalığında bir çeşit destek tedavisi uygulanır. Tedaviye ek olarak bol sıvı alınması, alerjen veya mesleksel, kimyasal herhangi bir maruziyetin sebep olduğu düşünüyorsa, bunların ortadan kaldırılması veya uzak durulması tedavinin önemli bir bileşenini oluşturur. Çoğunlukla virüs nedenli olduğundan akut bronşitte antibiyotik kullanmaya ihtiyaç yoktur. Ancak bakteriyel bir etken olduğuna yönelik ipuçları var ise bu durumda antibiyotik az sayıda olguda kullanılabilir.  Özellikle enfeksiyon belirtisi olmadan tekrarlayan bronşit ataklarında alerjik olan veya olmayan astım mutlaka akla gelmelidir.

Bronşit Ne Zaman Tehlikeli Olur?

Bronşit genellikle doğru tedavi ve istirahatle iyileşebilen bir hastalık olsa da, bazı durumlarda vücut alarm vermeye başlar. Hastalığın basit bir hava yolu tahrişinden çıkıp sistemik bir tehlikeye dönüştüğünü gösteren en önemli işaret, belirtilerin şiddetinin azalmak yerine gün geçtikçe artmasıdır. Özellikle bağışıklığı düşük bireylerde, yaşlılarda ve eşlik eden başka bir kronik hastalığı olanlarda süreç çok daha yakından takip edilmelidir.

Eğer yüksek ateş düşürülemiyor, nefes darlığı günlük hareketleri kısıtlayacak seviyeye ulaşıyor ve göğüste batma hissi oluşuyorsa, bu durum enfeksiyonun akciğer dokusuna yayıldığını gösteren zatürre bronşit belirtileri olarak kabul edilir. Bu aşamada hastalık, sadece hava yollarını değil doğrudan oksijen alışverişini tehdit eder hale gelmiş demektir. Ayrıca, öksürükle birlikte kan gelmesi veya dudaklarda morarma (siyanoz) görülmesi, acil tıbbi müdahale gerektiren hayati birer tehlike sinyalidir.

Hastalığın seyri yaş gruplarına göre de farklı tehlikeler barındırır. Örneğin, yetişkinlerde kronik bronşit belirtileri uzun süre görmezden gelindiğinde akciğerlerde kalıcı hasar (KOAH) ve kalp yetmezliği gibi komplikasyonlara kapı aralayabilir. Çocuklarda ve özellikle bebeklerde bronşit belirtileri ise çok daha hızlı kritikleşebilir. Bebeğin beslenmeyi tamamen reddetmesi, aşırı uykulu hali ve nefes alırken göğüs kafesinin derin şekilde içeri çekilmesi durumun tehlikeli bir boyuta ulaştığını gösterir. Bu tip vakalarda, hastalığın akciğerlerde kalıcı hasar bırakmaması için erken müdahale gereklidir.

Bronşit ile İlgili Sıkça Sorulan Sorular

​​​​​​​Bronşit nasıl anlaşılır?

Burun akıntısı ya da tıkanıklığı, göğüste baskı, nefes alırken ıslık sesini andıran hırıltı, sarı veya yeşil balgam çıkarttıran öksürük, bitkinlik hissi bronşit hastalığında görülen belirtilerdir. Bu belirtilere sahipseniz ve bir süredir devam ediyorsa teşhis ve tedavi için uzman bir doktora görünülmelidir. 

Akut bronşit kronik bronşite dönüşür mü?

Hastalığa zamanında müdahale edilmez ve akut bronşite yol açan etken maruziyet ortadan kaldırılmaz ise akut bronşit,  kronik bronşite dönüşebilir.

Akut bronşit belirtileri nelerdir?

Akut bronşitin en yaygın belirtileri, inatçı öksürük olup, bu haftalarca sürebilir. Çoğu bronşit vakasında öksürükle birlikte sarı veya yeşil renkte olabilen balgam çıkartılır.

​​​​​​​Astım ve bronşit arasındaki fark nedir?

Bronşit, akciğer kanallarının enfeksiyon veya sigara gibi dış etkenlerle iltihaplanması sonucu oluşur ve genellikle balgamlı öksürükle seyreder. Astım ise hava yollarının genetik veya çevresel tetikleyicilere (polen, toz vb.) karşı gösterdiği kronik bir hassasiyettir ve nöbetler halinde gelen nefes darlığı ile kendini gösterir. Alerjik bronşit vakaları astımla benzerlik gösterse de, kronik bronşit daha çok kalıcı hava yolu hasarıyla ilişkilidir. Özellikle bebeklerde bronşit belirtileri enfeksiyon kaynaklıyken, astım daha yapısal bir durumdur ve kontrol edilmediğinde her iki tablo da zatürre bronşit belirtileri gibi daha ağır risklere zemin hazırlayabilir.

Astım bronşit arasındaki ilişki nasıldır?

Astım da aslında bir çeşit bronşittir. Astım hastalığında hava yollarında yani bronşlarda gelişen inflamasyon (yangı) mikrobik değildir. Alerjenlere, çeşitli toz, duman ya da kimyasala bağlı olarak ortaya çıkabilir.

Bronşit nasıl başlar?

Bronşit genellikle, burun akıntısı, boğaz ağrısı ve yorgunluk hissi ile başlar. Bronşit belirtilerinde 5 gün veya daha uzun süren öksürük söz konusudur. Berrak, sarı, beyaz veya yeşil balgam çıkartılır.

Bronşit ilaçları nasıl etki eder?

Bronşit, hava yollarının şişmesi ve mukus üretiminin artışı olduğu için kullanılan ilaçlar şişmeyi azaltıcı ve mukusu azaltıcı / yumuşatıcı etki gösterir.

Bronşit bulaşıcı mıdır?

Mikroorganizmalar sebebiyle gelişen bronşit bulaşıcıdır. Diğer nedenlere bağlı olarak gelişenler ise bulaşıcı değildir. Özellikle virüslere bağlı gelişen bronşitin bulaştırıcılığı daha fazladır.

Bronşit kronik hastalık mıdır?

Akut bronşit zamanında uygun şekilde tedavi edilirse, kontrol altına alınabilir. Ancak zamanında uygun tedavi uygulanmazsa kronikleşebilir. Bir çeşit bronşit olan astım da kronik bir hastalıktır.

Kronik bronşit ilerlerse ne olur?

Kronik bronşitin en büyük nedeni olan sigara gibi etkene maruziyet devam ederse ve zamanında uygun tedavi başlanmaz ise sık akciğer enfeksiyonu (zatürre) KOAH ve hatta solunum yetmezliği gelişebilir.

Bronşit için hava makinesi ile tedavi uygulanabilir mi?

Bazı bronşit tiplerinde bronş içindeki ödem (şişme) çok fazla olduğunda ilaçların nebülizatör adı verilen cihazlarla verilmesi başlangıç tedavisinde tercih edilebilir.

Bronşite hangi bölüm bakar?

Bronşite Göğüs Hastalıkları ve Alerji Hastalıklar Bölümü ve uzmanı bakar. Eğer hasta 16 yaşından küçükse Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları ile Çocuk Alerji Bölümü uzmanları bakar.

Bronşit tamamen iyileşir mi?

Akut bronşit, zamanında ve uygun tedavi ile tamamen düzelebilir. Kronik bronşit ve astım ise bireye özgü planlanmış düzenli tedavi ile kontrol altına alınabilir.

Bronşit kalıcı hasar bırakır mı?

Zamanında ve uygun tedavi ile uygulanmaz, bronşite yol açan maruziyet ortadan kaldırılmazsa hastalık kalıcı hasar bırakabilir.

Bronşit için ne zaman doktora gidilmeli?

Yaşam kalitesini bozan, gece uykusunu engelleyen belirtilerin varlığında hekime başvurulması önerilir.

Bronşit hastaları ne yemeli, ne yememeli?

Bronşit hastalarının uygulaması gereken özel bir beslenme programı yoktur. Sağlıklı ve dengeli beslenmek uygun olacaktır.

Hangi yaşlarda ortaya çıkan bronşit tehlikeli olur?

“Bronşit ne zaman tehlikelidir?” sorusu merak edilen konular arasında yer alır. Zamanında uygun tedavi başlanmaz ve maruziyetten uzak durulmazsa her bronşit tehlikeli olabilir. Ancak özellikle 3 yaş öncesi çocuklar, bağışıklık sistemini baskılayıcı ilaç kullananlar ve 65 yaş üstü bireylerde daha fazla tehlikeye yol açabilir.

Çocuklarda bronşit nasıl belli olur?

Çocuklarda ve bebeklerde yaygın görülen bir akciğer enfeksiyonu olan bronşit, soğuk algınlığına çok benzeyen semptomlarla başlıyor. Burun akıntısı, tıkanıklığı ile öksürük ve hafif baş ağrısıyla seyreden hastalığa ateş eşlik edebilir. Akciğerlerdeki solunum tüplerinin yani bronşların iltihaplanmasıyla ortaya çıkan bronşit, kısa süreli (akut) ya da uzun süreli (kronik) olarak yaşanabilmektedir. Akut bronşit söz konusu olduğunda semptomlar genellikle hızlı bir şekilde gelişir ve hastalığın seyri kısa sürer.

Bronşit kronik hastalıkları olanları nasıl etkiler?

Hastalık, mukus üretiminin artmasına ve diğer değişikliklere neden olmaktadır. Akut bronşit söz konusu olduğunda semptomlar genellikle hızlı bir şekilde gelişir ve hastalığın seyri kısa sürer. Vakaların çoğu hafif seyrederken kronik hastalığı olan çocuklarda bronşit daha ağır tablolara neden olabilmektedir. Akut bronşit olma riski yüksek çocuklar ise daha kolay hasta olabilmektedir.

Akut bronşit olma riski daha yüksek olan çocuklar ise şunlardır;

• Toz alerjisi olanlarda maruziyet bronşiti tetikleyebilir.
• Kronik sinüzite yatkın çocuklar risk grubundadır.
• Özellikle astımı hastası olan çocukların bronşite yatkınlığı yüksektir.

Çocuklarda akut bronşit için antibiyotik tedavisi gerekir mi?

Çocukların akut bronşit olup olmadığını belirlemek için zatürre veya astım gibi diğer sağlık sorunlarını saf dışı etmek gerekir. Bunun için testler yapılmalıdır. Tedavi aşamasında ise belirtilere ve çocuğun genel sağlık durumuna bağlı olarak yapılır. Bu aşamada çocuklarda akut bronşit tedavisinde antibiyotik kullanılmaz. Çünkü enfeksiyonların çoğu virüs kaynaklıdır. 8-10 günden daha uzun süren öksürük belirtisinde bile genellikle antibiyotiklere ihtiyaç duyulmaz. Bakteriyel enfeksiyon olmadığı sürece antibiyotik kullanılması tavsiye edilmez.

*Bu içeriğin geliştirilmesine Memorial Tıbbi Yayın Kurulu katkı sağlamıştır. Sitede yer alan tüm içerikler yalnızca genel bilgilendirme amacı taşımaktadır. Şikayetinizle ilgili değerlendirme, tanı ve tedavi için mutlaka bir doktora başvurunuz."