Gastrit nedir? Gastrit belirti ve tedavi yöntemleri nelerdir?

Mide iltihaplanması olarak da bilinen gastrit, tedavisi geciktirilince kansere kadar pek çok ciddi hastalıklara zemin hazırlayabiliyor. Midede yanma, ağrı ve şişkinlik gibi belirtilerle ortaya çıkan gastrit sorunu her yaşta bireylerde görülebiliyor. Memorial Sağlık Grubu Gastroenteroloji Bölümü Uzmanları gastrit hakkında bilgi verdi.

İçindekiler

Gastrit nedir?

Midede yanma, ağrı ve şişkinlik gibi belirtilerle kendini gösterebilen gastrit, mide iç duvarının iltihaplanması anlamına gelmektedir. Önemsenmeyerek tedavisi geciktirilen gastrit sorunu, kansere kadar gidebilen ciddi hastalıklara zemin hazırlayabilmektedir. Gastrit mide iltihabı olarak da bilinmektedir.

Gastrit belirtileri nelerdir?

Gastritin belirtileri hastadan hastaya farklılık göstermekle beraber, genellikle mide yanması, ağrı, bulantı, kusma, şişkinlik hissi, geğirme, erken doyma, iştahsızlık ve yemeklerden tiksinme gibi şikayetlere neden olmaktadır.  Bu tarz gastrit belirtisi olan hastaların mutlaka bir uzmana başvurması önerilmektedir. Gastrit tanısı hasta öyküsünün alınması ve yapılan muayene ile rahatlıkla konulabilmektedir.  Ancak hastalarda ağrı şiddetli ise, aşırı veya sürekli bulantı ve kusma varsa ve buna kilo kaybı da eşlik ediyorsa, ilaç kullanımına rağmen iyileşme olmuyorsa veya bu şikayetler 55 yaşın üzerindeki bir kişide yeni ortaya çıkmışsa hasta ileri tetkiklerle değerlendirilmelidir. Bu tetkiklerden en önemlisi, midenin içinin ucunda kamera olan ve endoskop denilen bir alet ile görüntülenmesidir. Bu sayede doğru tanı konulabilmektedir. Örneğin akut gastritte belirti aniden ortaya çıkan bir mide ağrısıdır. Midenin ağrıyan bölgesine dokunulduğu zaman ağrı daha da artar. Ayrıca akut gastritte sırt ağrısı, kusma, devamlı geğirme, koyu renkli dışkı, mide ekşimesi, mide ağrısından iki büklüm kalma da belirtilerdendir. Kronik gastritte büyük belirtiler görülmez ama tedavi edilmezse uzun zamanda farklı hastalıklara zemin hazırlar.

Gastrit nedenleri nelerdir?

Gastrit, her yaşta görülmekle birlikte genellikle erişkin yaştaki bireylerde ortaya çıkmaktadır. Akut yani aniden ve kronik gastrit yani yavaşça gelişen gastrit 2 ayrı grupta incelenir.  Alkol, aspirin, ağrı kesici ilaçlar ve stres genellikle akut gastrit tablosuna yol açarken; helikobakter pylori adı verilen ve mide iç duvarında yaşayan, genellikle çocukluk çağlarında kirli sulardan bulaşan çubuk şeklindeki bakteri kronik gastritin en önemli nedenidir. Günümüzde birçok insanın problemi olan gastrite safra reflüsü ve bazı enfeksiyonlar yol açabilmektedir.  Tedavi edilmeyen kronik gastrit vakalarında, mide iç duvarında çeşitli doku değişiklikleri oluşabilmekte ve bu durumda genetik yatkınlığı olan, kanserojen maddelere maruz kalan kişilerde kanser oluşmasına zemin hazırlamaktadır. Zihinsel stres, sigara, aşırı alkol kullanımı, ileri yaş, besin zehirlenmeleri, bağışıklık sisteminin kendi vücut hücrelerine saldırması- ki buna otoimmün gastrit de denilebilmektedir- gastrit sebepleri arasında yer almaktadır.

Gastrit nasıl teşhis edilir?

Gastroenteroloji uzmanları hastanın öyküsünü dikkatli bir şekilde almaktadır. Hastanın yeme-içme alışkanlıkları, sigara ya da alkol kullanıp kullanmaması, tıbbi geçmişi, kullanmış olduğu ilaçlar ve şikayetleri iyice dinlenmektedir. Daha sonra fiziki muayeneye geçilmektedir. Fiziki muayenede hastanın karın-mide bölgesinde dokunmayla artan bir ağrının var olup olmadığı gastroenteroloji doktoru tarafından incelenmektedir. Kesin tanı için endoskopi yöntemi uygulanmaktadır. Endoskopide ucunda ışıklı kamera bulunan tüp şeklinde bir cihazla hastanın ağzından girilerek midesine ulaşılmaktadır. Endoskopi sırasında da mideden doku örneği alınabilmektedir. Ayrıca ek olarak vücuttaki iltihap ve patojenleri belirlemek için bazı kan testleri istenebilmektedir. Ayrıca dışkı tetkikleri de yapılarak teşhis konulabilmektedir.

Gastrit nasıl tedavi edilir?

Hastalığın en önemli tedavisi yaşam tarzı değişiklikleri ve diyet önerileri ile ilaç tedavisinden oluşmaktadır. Bu hastalar, hızlı yemek yememeli, gıdaları iyi çiğneyerek yutmalı, sigara ve alkolden kaçınmalıdır. Kızartma, yağlı yemek, baharatlı gıdaların yanında sucuk, salam, sosis gibi besinlerden uzak durmalıdır. İçecekler aşırı sıcak ya da aşırı soğuk içilmemelidir. Gazlı içecekler bırakılmalı; su içilmelidir. Bol sebze ve meyve yenilmelidir. Hastalara asit baskılayıcı ilaçlar ve eğer helikobakter pylori pozitif saptanmışsa buna yönelik antibiyotikler verilmelidir. Gastrit ilaç ve diyet önerileri ile genellikle başarılı bir şekilde tedavi edilebilen iyi seyirli bir hastalıktır. Düzenli takipler ihmal edilmemelidir.

Gastrite ilişkin sık sorulan sorular 

Akut gastrit nedir?

Mide zarındaki iltihaplanmaların şiddetli mide ağrısı, mide bulantısı, hazımsızlık, midede şişkinlik, midede ekşime şeklinde belirtilerle ortaya çıkmasına akut gastrit denilmektedir.

Kronik gastrit nedir?

Erken doyma, bulantı, kilo kaybı, ağızda kötü tat, tükürük salgısının artmasıyla karakterize gastrite de kronik gastrit deniliyor. Kronik gastriti akut gastritten ayıran fark mide ağrısının meydana gelmemesidir. Otoimmün, bakteriyel ve C tipi gastrit olarak üçe ayrılmaktadır. Otoimmün gastritte bağışıklık sistemi mide mukoza hücrelerine saldırmaktadır. Bakteriyel gastritte ise sorumlu Helicobacter Pyloridir. C tipi gastrit ise uzun süreli ilaç kullanımıyla ortaya çıkmaktadır.

Gastrite ne iyi gelir? Gastrit diyeti nasıl yapılır?

Hastalığın en önemli tedavisi yaşam tarzı değişiklikleri ve diyet önerileri ile ilaç tedavisinden oluşmaktadır. Bu hastaların uyması gereken diyet önerileri şöyle sıralanabilir:

  • Hızlı yemek yeme alışkanlığı bırakılmalı,
  • Gıdalar iyi çiğnenerek yutulmalı,
  • Sigara ve alkolden kaçınılmalı,
  • Kızartmalar, aşırı yağlı yemekler ve baharatlı gıdalar tüketilmemeli,
  • Sucuk, salam, sosis gibi besinlerden uzak durulmalı
  • Aşırı sıcak ve soğuk gıdalar ile içeceklerden uzak durulmalı
  • Gazlı içeceklerin yerine su tüketilmeli
  • Bol miktarda taze sebze ve meyve ile beslenilmeli.

Yüksek lifli gıdalar, balık, tavuk, hindi göğsü gibi az yağlı etler, ev yapımı yoğurt, yulaf ezmesi, tam tahıllar gastrite iyi gelen besinler arasında bulunmaktadır.

Gastrit ilacı tedavi için yeterli mi?

Gastrit ilacı, gastrit tedavisi için kullanılmalıdır. Ancak en önemli tedavi, beslenme tarzının düzenlenmesidir. Gastrit tedavileri, gastritin türüne göre değişir. Örneğin akut gastrit, bazı ağrı kesicilerle ve sigara-alkolden uzak yaşamakla iyileşebilir. Ancak kronik gastrit problemi yaşanıyorsa Gastroenteroloji doktoru mutlaka size göre bir ilaç önerecektir. Gastrit ilaçları antibiyotikler ve proton pompa inhibatörleri olarak ikiye ayrılmaktadır. Antibiyotikler Helicobacter pyloriyi yok etmek için kullanılır. Antibiyotik tedavileri genellikle 7-14 gün arasında değişmektedir. Antibiyotik tedavisi aksatılmamalıdır. Proton pompa inhibatörleri ise asit üretimini engeller ve bu şekilde tedaviye destek olur.

Yayın kurulu tarafından hazırlanmıştır.

Güncelleme Tarihi : 2 Mart 2021

Yayınlanma Tarihi: 3 Nisan 2020

İletişim Formu

Detaylı bilgi için iletişime geçin.

Bu Konuda Uzman Doktorlar

Sosyal Medya Hesaplarımız
Kolay Randevu Al